Almanya’dan iki araştırmacı da tıp Nobel ödülünü aldı
Peter Hegemann, Georg Nagel ve Karl Deisseroth, optogenetik ile ilgili yol gösterici araştırmaları sayesinde ödüle layık görüldü.
Stockholm (Alman Basın Ajansı, d.de) – Almanya’da çalışan iki bilim insanı bir ABD’li araştırmacı ile birlikte bu yılın fizyoloji veya Nobel Tıp Ödülü’nü alıyor. Berlin Humboldt Üniversitesi’nden Peter Hegemann, Würzburg Üniversitesi’nden Georg Nagel ve ABD’deki Stanford Üniversitesi’nden Karl Deisseroth ödüle layık görüldü. Nobel Komitesi üç araştırmacıyı ışık kontrollü iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri için onurlandırıyor.
Hegemann ve Nagel yeşil algler ile ilgili araştırmalarıyla optogenetik için önemli bir temel oluşturdu. Kanalrodopsinleri ışık kontrollü iyon kanalları olarak teşhis edip karakterize ettiler ve bunların başka hücrelere entegre edilebileceğini gösterdiler. Bu sayede hücreler ışığa hedefli olarak tepki verebildi. Böylece her iki bilim insanı günümüzdeki tüm dünyadaki biyolojik ve tıbbi araştırmalarda kullanılan bir yöntemin öncüleri olarak görülüyor.
Sinir hücrelerini ışıkla hedefli kontrol etmek
Deisseroth bu bulguları nörobilimlere aktardı. Sinir hücrelerini ışık yardımıyla hedefli bir şekilde etkinleştirmek için kanalrodopsinlerin nasıl kullanılabileceğini gösterdi. Buradan geliştirilen optogenetik ile seçilen hücreler ışığa duyarlı hale getiriliyor ve akabinde ışık sinyalleri ile kontrol edilebiliyor.
Optogenetik, özellikle nörobilimlerde yeni olanakların kapısını açtı. Araştırmacılar böylece hangi sinir hücrelerinin ve nöronal ağların belli fonksiyonları devraldığını ve birbirleriyle nasıl iletişime geçtiğini araştırabiliyorlar. Yöntem böylece beynin çalışma şeklinin daha iyi anlaşılmasına ve nörolojik ve psikiyatrik hastalıkların mekanizmalarının araştırılmasına katkı sağlıyor.
Nagel ve Hegemann henüz 2000’li yılların başında, alglerin ışığa duyarlı proteinlerinin başka hücrelerin ışık sinyalleriyle kontrol edilmesi için kullanılabileceğini gösterdi. Her ikisi öncü çalışmaları için halihazırda defalarca uluslararası ödüle layık görüldü.
Fizyoloji veya tıp için Nobel Ödülü, Stockholm’deki Karolinska Enstitüsü’nün Nobel Kurulu tarafından veriliyor. Üç bilim insanı ödülü birlikte alıyor.
