Neler doğru, neler yanlış?
Alman Basın Ajansı (dpa) 2019 yılından beri kendine ait bir doğruluk kontrolü redaksiyonuna sahip. Yönetici Teresa Dapp'a çalışmaları hakkında sorular sorduk.
Interview: Anja Leuschner,
10.06.2026 
Bayan Dapp, doğruluk kontrolü neden önemli ve dpa neden bunun için ayrı bir redaksiyon yürütüyor?
Yanlış iddialar çok hızlı bir şekilde yayılır – sosyal ağlar ve mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla olduğu kadar,YZ derlemeleri ile de. Doğruluk kontrolü, kontrol edilebilir iddiaları tasnif eder: Neler doğru, neler yanlış, neler bağlamından koparılmış? dpa bu iş için özel bir redaksiyon kurdu, çünkü bu iş dijital araştırma, resim ve video doğrulama konusunda özel bilgi gerektiriyor. Doğruluk kontrolü artık başlı başına bir ürüne dönüştü.
dpa
Alman Basın Ajansı (dpa) 1949 yılında kuruldu ve dünyanın önde gelen bağımsız haber ajanslarından biri konumunda. Tüm dünyada yaklaşık 140 lokasyonda 1.000 civarında gazeteci çalışıyor.
Bugün gazetecilik kuralları hiç olmadığı kadar önemli mi?
Doğrulama ve şeffaflık, gazeteciliğin güvenilirliğinin özünü oluşturuyor. Özellikle günümüzde herkesin sosyal medya üzerinden sorunsuz bir şekilde içerik yayınlayabildiğinden, profesyonel redaksiyonlar doğruluğu sağlayabilecek şekilde çalışmak zorunda. Şunlar dpa için önemli: Önce doğruluk sonra hız. Araştırma yolumuzu belgeliyor, kaynaklara bağlantı veriyor ve bunları arşivliyoruz. Tüm dpa birimlerinde olduğu gibi, doğruluk kontrolünde de en az dört göz prensibi geçerli.
Alman doğruluk kontrolü uluslararası alanda neyle dikkat çekiyor?
Almanya'da, uluslararası standartlara göre kendi tarzında çalışan birbirinden bağımsız birçok sertifikalı doğruluk kontrolü organizasyonu bulunuyor.
Hangi uluslararası ortaklarla çalışıyorsunuz?
Ağlar ve projelerdeki ortaklar, diğer doğruluk kontrolü olabileceği gibi, bunlar medya okuryazarlığı inisiyatifleri veya bilimsel kurumlar da olabilir. Bir örnek: AFP, APA ve Correctiv’in doğruluk kontrol uzmanları ile birlikte German-Austrian Digital Media Observatory (GADMO) bünyesinde aktif çalışıyoruz. Teen Fact-Checking Network’ü (TFCN) Portekizli, İspanyol, Fin, Avusturyalı ve Bulgar ortaklarla beraber geliştirdik.
En büyük meydan okumalar neler?
En büyük meydan okumalar, dezenformasyonun hızı, miktarı ve profesyonelleşmesi – özellikle YZ tarafından üretilen görseller, videolar ve sesler vasıtasıyla. YZ araçları maske düşürmede yardımcı olabilir, ancak gazetecilik iradesinin yerini alamaz; çünkü bunlar çoğu zaman gerekli şeffaflıktan ve güvenilirlikten uzak.
dpa doğruluk kontrolü
dpa doğruluk kontrolü yaklaşık 25 üyeden oluşan uluslararası bir ekip. 2019 yılından bu yana üç dilde 10.000'den fazla doğruluk kontrolü yayınladı. Özellikle Instagram, Facebook, TikTok veya X gibi sosyal ağlar üzerinden yayılan potansiyel yanlış iddialar inceleniyor.
