Pro & Contra
Ancak 16’dan sonra sosyal medya: Koruma mı yanlış yol mu?
Avustralya öncü, Fransa da benzer yolda ilerliyor. Almanya’da da tartışmalar büyüyor. Gençleri gerçekte ne korur: Yasaklar mı medya becerisi mi?
Pro
Gençlik araştırmacısı Simon Schnetzer genç insanların yaşam realitelerini ve dijital medyaların psişik sağlıkları üzerindeki etkilerini inceliyor.
Contra
İletişim bilimci Elena Frense, Çocukları Koruma Örgütü federal derneğinde medya ve dijital işler alanında uzman.
Bayan Frense, bay Schnetzer: Almanya’nın 16 yaş altındaki gençler için bir sosyal medya yasağına ihtiyacı var mı?
Evet! Bununla ilgili olarak şu ifadeyi tipik buluyorum: “Biz çocuklara sosyal medyaya erişimi yasaklamıyoruz, bilakis sosyal medyanın çocuklarımıza erişimini yasaklıyoruz“. Birkaç hafta kadar önce, akıllı telefonları 14 yaşından sonra ve sosyal medyayı 16 yaşından sonra tavsiye eden Almanya Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Topluluğu’nun net bir mütalaası yayınlandı. Medya eğitimi ve düzenlemeleri önemli ancak sadece ara adım olarak da olsa bir yasak olmadan ilerlememiz mümkün değil.
Hayır. Toptan bir sosyal medya yasağı sorunu çözecek değil. Tabii ki Çocukları Koruma Örgütü internete giren çocukların karşı karşıya kaldığı, bağımlılık yapan algoritmalardan sahte haberlere ve siber mobbingten siber groominge kadar riskleri görüyor. Ancak bu tehlikelerin bir çoğu sadece sosyal medyada değil aynı zamanda oyunlarda ve mesajlaşma uygulamalarında da görülüyor. Ayrıca Avustralya’daki yasak sonrasında bu yasakların ne kadar kolay aşılabileceği görülüyor.
Ne daha önemli? Çocukları sosyal medyadan korumak mı yoksa onlara dijital katılım imkânı sunmak mı?
Sosyal medyadaki tehlikeler ağır basıyor. Dijital yaşam dünyasından dışlamak sadece aynı yaştakilerin yaşamı birincil olarak orada dönüyorsa bir sorun oluşturur.
Ben bunu çatışma konusu yapmak istemiyorum. Çocukların korunma ve katılım hakkı vardır. Bu iki hakkın dengeye getirilmesi gerekiyor. Psikolojik direnim yasaklarla oluşmaz, bilakis güvenli çerçeve koşulları ve yetişkinleri refakatiyle oluşur
Peki öncelikle kim harekete geçmeli: Devlet mi, platformlar mı veya ebeveynler mi?
Öncelikle devlet. Platformlar asla gönüllü olarak genç nesillerin ilgisini çeken işlerinden imtina etmeyeceklerdir. O nedenle öncelikle devlet yükümlüdür. Ebeveynler medya tüketimine eşlik etmeli ve güvenli bir çerçeve yaratmalıdır. Sonunda devlet, eğitim kurumları ve ebeveynler birlikte hareket etmelidir.
Herkes. Platformlar, devlet ve ebeveynler eşit düzeyde sorumluluk taşıyor. Platformlar yasal düzenlemeleri hayata geçirmek zorunda. Ebeveynler eşlik etmek zorunda. Aynı zamanda aileler okullar ve medya pedagojisi teklifleri ile desteğe ihtiyaç duyuyor.
Sizce bir sosyal medya yasağı gerçekleştirilebilir mi?
Evet. Teknik açıdan mümkün, holdingler üzerinde yeterince baskı oluşturulursa. Cezalar yeterince hassas olursa çözümler üretmeye değer. En kötü durumda kurallara uyana kadar platformlar kapatılır.
Bu temel sorun. Şimdiye kadar internette yaşı güvenli bir şekilde tespit etmek için anonim, veri tasarruflu ve ayrımcı olmayan bir olanak yok. Gençler yaş sınırları atlamak için yollar buluyor. O yüzden yasaklar yanlış bir güvenlik ortamı yaratabilir.
Ebeveynlere sosyal medyayı kullanma konusunda somut olarak neler öneriyorsunuz?
bilgi edinmek, diyalog halinde olmak ve örnek olmak. Ebeveynler kendi medya tüketimlerini yansıtmalı ve net kurallar koymalı, örneğin 14 yaşından sonra akıllı telefon ve 16 yaşından sonra sosyal medya. Sadece sosyal medya değil, oyun platformları ve YZ sohbetleri de tehlike oluşturuyor, çünkü dijital dünya çok hızlı değişiyor ve sürekli yeni riskler ortaya çıkıyor. Rehber oluşturması açısından ebeveynlere Elternblog Medienzeit gibi ebeveyn bilgilendirme tekliflerini öneriyorum.
Öncelikle hangi networkten bahsettiğimizi soruyorum. WhatsApp, Snapchat veya TikTok aynı şey değil. Her platform için çocuklarının bunu kullanıp kullanamayacağını veya hangi şartlar altında kullanabileceğini ebeveynler karar vermeli. Önemli olan teknik korunma olanaklarını tanımak ve riskler hakkında konuşabiliyor olmak. Çocuklar yalnız başına ve refakatsiz bir şekilde internette dolaşmamalı.