Karl Marx’a İlişkin Yedi Olgu

Karl Marx 200 yaşında: Alman düşünürünün neden bugün hâlâ bütün dünyada insanları büyülediğini bu yedi olgu açıklıyor.

Büyük kutlamaya hazır: Trier’deki Marx heykeli.
Büyük kutlamaya hazır: Trier’deki Marx heykeli. dpa

Almanya. Adalet vizyoneri ve kapitalizm eleştirmeni, cesur gazeteci ve derin fikirli iktisatçı: Karl Marx (1818 – 1883) bugün hâlâ insanları etkiliyor; Trier’den ABD’ye ve Çin’e kadar. Etisi büyük bir yaşamla ilgili yedi olgu:

Enternasyonal

1845 yılında genç gazeteci Karl Marx, Paris’ten sınırdışı edilir. Prusya,  Marx’ın devrimci yazıları nedeniyle Fransa’ya baskı uygulamıştır. Marx, Prusya vatandaşlığından çıkar ve hayatının sonuna kadar uyruksuz kalır. Brüksel ve Köln’deki ikametlerinden sonra 1849’dan ölümüne kadar Londra’da yaşar. Highgate mezarlığındaki kabri, bugün dünyanın her tarafından turist çekiyor.

Birçok kişi için bir ikon: Karl Marx’ın 1880 yılı civarına ait bir portresi.
Birçok kişi için bir ikon: Karl Marx’ın 1880 yılı civarına ait bir portresi. dpa

Trier’li

Mosel kıyısındaki Trier’de 5 Mayıs 1818’de doğar Marx; orada büyür ve okula gider. Prusya acımasızlığının kenti Berlin’den epey uzakta, devrimin etkileri altındaki Fransa’nın yakınında bulunan Mosel kenti; Marx’ın özgeçmişini kaleme alan biyografi yazarı Jürgen Neffe’nin deyimiyle, büyük düşünürün kemale ermesi için „düpedüz ideal bir yer“dir.

Marx ve Komünizm

Karl Marx und Friedrich Engels, Şubat 1848’de „Komünist Parti Manifestosu“nu yayınlarlar. Onların tezleri, sınıfsız ve tahakkümsüz bir toplumu hedefliyordu. Bu, günümüzde de birçok kişi için bir adalet ülküsü; diğer birçok kişi açısından ise yeni bir baskının, komünist baskının bir kaynağı.

Marx ve Kapitalizm

1867’de Marx’ın „Kapital“ kitabının ilk cildi yayınlanır; kitabın ikinci ve üçüncü ciltleri ancak ölümünden sonra çıkar. Bu „Sömürü, sefalet ve uzun vadede çöküşün damgasını taşıyan kapitalizmin temel eleştirisi“ ekonomi bilimcisi Rudolf Hickel’e göre analitik derinliği nedeniyle çoktan bir klasik oldu. Lakin, aynı zamanda şu da geçerli: Demokrasi ve hukuk devleti koşullarında yaşayan toplumdaki üretim koşullarıyla, Marx tarafından gözlemlenen kapitalizm karşılaştırılamaz. 

En Çok Satan

Karl Marx’ın yayınlanan eserleri  fevkalade satılıyor. Hatta „Komünist Parti Manifestosu“ 500 milyon nüshayla bütün zamanların en çok satılan kitapları listesinde dördüncü sırada yer alıyor. Hem „Manifesto“ hem de „Kapital“ Unesco Dünya Belgesel Mirası listesinde yer alıyor. 

Çok Zikredilen

İster din hakkında yazdığı„halk için afyon“ terimini, isterseniz „Bütün ülkelerin işçileri birleşiniz!“ talebini alın; Karl Marx’ın sözleri bugün de yankılanmaya devam ediyor. „Alman İdeolojisi“ cildine dayanılarak biraz serbest tarzda ifade edilen „Bilinci belirleyen, yaşamdır“ sözü, ebediyen kalacak cümle oldu.

Kutlanan

Tüm dünya gözünü, 2018’de en meşhur evlatlarından birinin 200’üncü doğum gününü kutlayacak olan ve bu vesileyle birçok şeyin yanı sıra bir de  muzzam bir Karl Marx Sergisi açacak olan kente çevirmiş durumda. Çin Halk Cumhuriyeti, tartışmaya yol açmadığı söylenemeyecek bir heykel gönderirken, ABD’de hediyelik eşya  düşünülmüş banknotlar bir heyecan yaratıyor. Şu kesin: İnsanoğlu Marx, bugün de insanları büyülüyor.

© www.deutschland.de