Elektriğin çatıdan satın alınacağı günler mi geliyor?

Blok zincir teknolojisinin işleyiş ilkesi ve enerji ticaretini nasıl değiştirebileceği üzerine.

Elektriği komşudan almak; blok zincir bunu mümkün kılabilir.
Elektriği komşudan almak; blok zincir bunu mümkün kılabilir. Gyula Gyukli/stock.adobe.com

Almanya. Merkezi olmayan, dijital ve karbon salımına yol açmayan bir enerji tedariki: Enerji sektörünün önünde aşması gereken büyük zorluklar var. Üreticilerin sayısı artarken enerji tedarikçileri ve tüketiciler arasındaki süregelmiş ilişki de sorulara açık hale geliyor. Akla gelen ilk soru şu: Küçük çaplı üreticiler tıpkı semt pazarında yerel ürünlerin satılması gibi yerleşim bölgelerindeki çatılarda ürettiği elektriği doğrudan tüketiciye satmasın? Küçük çapta olanaklı olsa da bu süreç faturalandırma aşamasında çok zahmetli bir hale geliyor. Dolayısıyla bu alanda tüm sorunları çözecek sihirli formül olarak “blockchain”, yani blok zincir teknolojisi giderek daha sık dile getiriliyor.

Blok zincir teknolojisi nasıl işliyor?

Blok zincir, merkezi olmayan ve otonom bir dijital ödeme sistemi. Özel kişilerin aracı kurumlara başvurmadan para alışverişi yapmasına olanak tanıyan bu sistem tüm para transferlerini katılımcılar için görülebilir hale getirerek bir anlamda herkese açık bir “kasa defteri” gibi işliyor. Tüm transferler toplanıp bilgileri bir araya getirildiği için de sürekli büyüyen ve veri bloklarından (block) oluşan bir zincir (chain) ortaya çıkıyor. Federal Enerji ve Su Ticareti Birliğinin (BDEW) “Enerji Ticaretinde Blok Zincir Teknolojisi” adlı araştırmasında işte bu şekilde tanımlanan bu terimin kökleri aslında sanal para birimleri alanına uzanıyor.

Blok zincir enerji ticaretine nasıl katkı sağlayabilir?

Blok zincir sürecinin uygulamaya koyulması tüketicilere gelecekte elektriği en uygun fiyatı sunan üreticiden alma şansı tanıyabilir: Güneş gökyüzünde parlarken hemen civardaki güneş enerjisi panelinden, rüzgar estiğindeyse Kuzey Denizi’ndeki rüzgar santrallerinden. Bu küçük çaplı ticari alışverişin astarı yüzünden pahalıya gelmemesi içinse para alışverişi masraflarının olabildiğince düşük olması gerekiyor. İşte blok zincir teknolojisi de tam bu olanağı sunabilecek araç.

Blok zincir teknolojisi hangi aşamada?

Blok zincir teknolojisi giderek merkezilikten uzaklaşan bir enerji sektörü için çok uygun. Uzmanlara göre bu teknoloji alışılmış elektrik tedarikçilerini gereksiz hale getirebilecek potansiyele de sahip. Fakat geniş çaplı uygulamalar başlamadan önce sistemin nasıl kurulacağına ilişkin belli soruların cevaplanması gerek: Altyapıyı, yani elektrik ağlarını kim finanse edecek? Tedarik güvencesinden kim sorumlu olacak? Bu konularda siyaset dünyasının cevap üretmesi gerekiyor. Öte yandan özellikle de sistem içerisinde üretici konumuna geçebilecek tüketiciler için bu büyük bir fırsat potansiyeli taşıyor.

Canlı yayın: Berlin Energy Transition Dialogue (BETD), 17-18 Nisan 2018