A’dan Z’ye Almanya rehberi
Almanya’da başlangıç yapma

A’dan Z’ye Almanya rehberi

A-B-C
otoyol, nakit para, karbondioksit bilançosu

A-B-C

Autobahn, Bargeld, CO2-Bilanz
(otoyol, nakit para, karbondioksit bilançosu)

Autobahn – otoyol

Alman otoyolları tüm dünyada efsane statüsünde: Genel hız sınırı yok, dilediğinizce hız yapabilirsiniz. Temelde bu bilgi doğru olsa da yaygın kanının aksine Almanya’daki otoyolların üçte birinde bölgesel hız sınırları bulunuyor. Genel bir hız sınırının yasalaşması da sık sık gündeme gelen hararetli tartışma konularından biri.

Bargeld – nakit para

Her ne kadar bu yavaş yavaş ateşi sönmeye başlayan bir aşk olsa da nakit para Almanya’da büyük bir tutku olmayı sürdürüyor. Restoranda hesap ödemekten süpermarket kasasına ya da taksilere kadar. Federal Alman Merkez Bankasının verilerine göre Almanya’da insanlar cüzdanında ortalama 107 Avro bulunduruyor. Apple ve Google Pay, kredi kartları ve bankamatik kartlarına rağmen nakit para kültürü Alman düşünce biçiminin bir parçası.

CO2-Bilanz – karbondioksit bilançosu

Öğrenci hareketi Fridays for Future Almanya ve dünyada çevre koruma ve en önemlisi karbondioksit salımı konularının kalıcı şekilde bilincimize yerleşmesine önayak oldu. Günümüzde pek çok kişi radikal bir karbondiyoksit vergilendirmesine gidilmesini talep ediyor. 2019’da olumlu haberler de geldi: Özellikle rüzgar türbinlerinden ve güneş enerjisi panellerinden elde edilen elektriğin artması sayesinde Almanya’da karbondioksit salımında kayda değer bir gerileme gerçekleşti.

CO2-Verbrauch Verkehrsmittel

Story teilen
D-E-F
senli benli mi, sizli bizli mi, yemek, futbol

D-E-F

Duzen oder Siezen, Essen, Fußball
(
senli benli mi, sizli bizli mi, yemek, futbol)

Duzen oder Siezen – senli benli mi, sizli bizli mi

Patronuma Frau Maier diye mi Sabrina diye mi hitap edeyim? Sen mi diyeyim yoksa siz mi? Sen ve siz hitap formları arasında dağlar kadar fark olabilir. Almanya’da saygılı ifade biçimleri esasında hiyerarşiyi yansıtmaya hizmet ediyor. “Du” (sen) yakınlık ifade ederken “Sie” (siz) mesafeye işaret ediyor. Almanya’da yeni bir işe başlayanların senli hitap formunda kaçınması tavsiye edilir. Bir diğer kuralsa iş yaşamında “siz”den “sen”e geçme tekliğinin üstünüz konumundaki kişiden gelmesi gerekir.

Essen – yemek

Curry-Wurst, Schweinebraten ve Maultaschen: Alman mutfağı dinamik, çok yönlü ve bölgeden bölgeye farklı. Vejetaryen ve vegan mutfak da giderek daha çok tercih ediliyor. Yemek demişken: Almanya’da gıda israfını engellemeyi hedefleyen pek çok inisiyatif var. Buradan üçü hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Fußball – futbol

Dört dünya şampiyonluğu, uluslararası alanda saygın takımlar ve binlerce spor kulübü – futbol Almanya’nın en sevilen spor dalı. Alman Futbol Federasyonunun 7,1 milyonu aşkın üyesi var. En sevilen takım sorusu Almanya’da hızla bir kimlik sorusuna dönüşebiliyor. Bir de tüm sohbeti şekillendirecek bir konuya.

Story teilen
G-H-I
kadın erkek eşitliği, memleket, entegrasyon

G-H-I

Gleichberechtigung, Heimat, Integration
(
kadın erkek eşitliği, memleket, entegrasyon)

Gleichberechtigung – kadın erkek eşitliği

Kadın erkek eşitliği Almanya’nın anayasası olan Temel Yasa ile korunan bir ilke ve hayatın her alanında yoğun bir şekilde bu uğurda mücadele veriliyor. Herkese evlilik hakkı ve üçüncü cinsiyetin tanınması yasalarla korunuyor ve Almanya’da LGBTİ’lerin eşit haklara kavuşmasında rol oynuyor..

Heimat – memleket

Sosyolog Jutta Allmendinger’e göre memleket pek çok Alman için kendilerini kucakladığını hissettikleri, ailelerinin yaşadığı, kendilerinin yaşamakta oldukları ve dostlarının bulunduğu yer.

Integration – entegrasyon

Almanya renkli ve enternasyonal bir ülke. Federal İstatistik Dairesinin verilerine göre 2018 yılı itibariyle Almanya’da yaşayan göçmen kökenli insan sayısı 21 milyona ulaşmıştı. Birlikte yaşamın saygı, karşılıklı güven, birlik beraberlik duygusu ve ortak sorumluluklara dayanması gerekiyor. Pek çok insan Almanya’da toplumsal alanda bu hedef doğrultusunda çalışıyor: Frankfurt’taki mahalle elçilerinden Berlin’deki Göçmenler Danışma Kuruluna kadar.

Story teilen
J-K-L
yıllık izin, sağlık sigortası, aşk

J-K-L

Jahresurlaub, Krankenversicherung, Liebe
(
yıllık izin, sağlık sigortası, aşk)

Jahresurlaub – yıllık izin

Almanya’da mesai saatleri genellikle oldukça esnek çünkü iş ve özel yaşam dengesine büyük öncelik tanınıyor. Tam zamanlı çalışanlar her yıl en az dört hafta yıllık izin hakkına sahip. İyi ki de böyle. Çünkü Almanlar seyahat etmeyi çok seviyorlar. En çok da Almanya içerisinde.

Krankenversicherung – sağlık sigortası

Almanya’daki resmi sağlık sigorta sistemi dünyadaki ilk örneklerden ve günümüzde de hala başarıyla varlığını sürdürüyor. Sistemin nasıl işlediğini açıklıyoruz!

Liebe – aşk

Almanların hakiki romantikler olduğu kimin aklın gelirdi? YouGov araştırmasına göre katılımcıların üçte ikisi ilk görüşte aşka inanıyorlar. Almanlar için aşk ve birliktelikler çok önemli bir rol oynuyor ve nüfusun yaklaşık yüzde 60’ı evliliğin iyi bir konsept olduğuna inanıyor.

Ich liebe dich

Story teilen
M-N-O
çöp ayırma, komşular, toplu taşıma araçları

M-N-O

Mülltrennung, Nachbarn,
Öffentliche Verkehrsmittel
(
çöp ayırma, komşular, toplu taşıma araçları)

Mülltrennung – çöp ayırma

Alman sokaklarındaki renkli çöp konteynerleri yalnızca gündelik yaşama renk katmakla kalmıyor, aynı zamanda çok önemli bir işleve, geri dönüşüme hizmet ediyorlar. Almanlar çevreye son derece duyarlı bir şekilde çöplerini organik, kağıt, ambalaj ve artık atık kategorilerine göre ayırıyorlar. Ayrıca cam çöplerini de toplama noktalarındaki konteynerlere götürüyorlar. Eğer çöpler yanlış konteynere konduysa çöpçüler tarafından alınmıyor.

Nachbarn – komşular

Komşular Almanların hem en iyi dostu, hem düşmanı. Bir yandan tatile gidince kedinizi besler ve çiçeklerinizi sularlar. Öte yandan yüksek sesle müzik dinler, merdivenlerde patırtı yapar ve çalıdan çitlerini arsalarının sınırından bir metre öteye dikerler. Almanlar bahçe çiti üzerinden gerçekleştirilen muharebeler konusunda uzmandır. Olası anlaşmazlıkları önlemenin en iyi yolu bir yere taşınır taşınmaz bir pasta alıp komşularla tanışmaya gitmek – zira pasta her Alman’ın kalbini eritmeye kadirdir.

Öffentliche Verkehrsmittel – toplu taşıma araçları

Tramvay, banliyö trenleri, metro ve otobüs: Alman kentlerinde yollara düşenler tercihler arasında seçim yapmanın güçlüğünü bilirler. Öte yandan kırsal bölgelerde durum tersine dönmüş durumda. Pek çok bölgede toplu taşıma araçlarına eser miktarda rastlanıyor. Bu nedenle pek çok kırsal bölgede otomobilin alternatifi yok. Arabası olmayanlara komşularıyla iyi geçinmeleri tavsiye edilir. Belki gün gelir sizi de arabasıyla götürür.

Story teilen
P-Q-R
dakiklik, kalite, bölgeler

P-Q-R

Pünktlichkeit, Qualität, Regionen
(
dakiklik, kalite, bölgeler)

Pünktlichkeit – dakiklik

Yabancıların Almanlara atfettiği başlıca özelliklerden biri dakiklik. Burada çocuklar dahi okula zamanında gidip öğlen yemeği için zamanında eve gitmeyi öğreniyorlar. İşe geç kalanların  güvenilmez olarak algılanması ve patronlarıyla sorun yaşaması kaçınılmaz. Zira dakik olmamak Almanya’da nezaket kurallarına aykırı! Bu kişisel buluşma ve davetler için de geçerli.

Qualität – kalite

Made in Germany etiketi kalitenin garantisi kabul ediliyor. Fakat bu geçmişte farklıydı. İngilizler 1887 yılında bu ifadeyi vatandaşlarını Almanya’dan gelen kalitesiz ürünlere karşı uyarmak için bulmuştu. Bunun nedeni İngiliz bıçaklarını taklit edip daha ucuza ama aynı zamanda daha düşük kaliteyle sunan Alman üreticilerdi. Günümüzde artık durum farklı. Made in Germany yıllardır dünya çapında başı çeken marka tescil ifadesi.

Regionen – bölgeler

Deri pantolon, buğday birası ve Oktoberfest – pek çok yabancının Almanlara özgü saydığı unsurların büyük bölümü aslında Bavyera’ya özgü. Oysa Almanya, kuzeyinde Baltık Denizi’nden güneyindeki Alplere kadar uzanan toprakları 357.386 km² genişliğinde ve keşfedilecek çok şey sunuyor. Örneğin Doğu Frizyalılar Kıta Avrupası’nın en iyi siyah çayını demlerken Rheinlandlılar yılın beşte birini maske kostüm içinde geçiriyor ve Pfalzlılar hayatın tadını nasıl çıkaracaklarını iyi biliyorlar – özellikle de söz konusu sucuk ve şarap olduğunda.

Story teilen
S-T-U
süpermarket, akşam haberleri, çevre koruma

S-T-U

Supermarkt, Tagesschau, Umweltschutz
(
süpermarket, akşam haberleri, çevre koruma)

Supermarkt – süpermarket

İster organik, ister vegan; hesaplısından pahalısına: Almanya’da her zevke göre bir süpermarket zinciri ya da ucuzluk marketi bulunuyor. Bunlara çok sayıdaki temizlik ve hijyen marketi, alternatif ürün dükkanları ve toptancılar ekleniyor. Tek başına Berlin’de 900’ü aşkın süpermarket bulunuyor. Gıda Tüccarları Birliğinin verilerine göre 2016 itibariyle Almanya’da 16.054 ucuzluk marketi bulunuyordu, diğer süpermarketlerin sayısıysa 12.027.

Tagesschau – akşam haberleri

“Karşınızda Almanya’nın Birinci Kanalı ve Tagesschau programı”. Pek çok Alman neredeyse 68 yıldır her akşam saat sekizde televizyonlarının başına geçiyor ve akşam haberlerinin yayınlandığı Tagesschau programını izliyor. 2019 yılında her akşam bu programı izleyen kişi sayısı ortalama 9,8 milyondu. Bu özelliğiyle Tagesschau Almanya’nın en sevilen haber programı.

Umweltschutz – çevre koruma

Yılbaşında atılan havai fişekler çevreye ne kadar zararlı? Organik salatalıkların plastik ambalajlarda satılması gerçekten gerekli mi? Peki evimi inşa etmek istediğim arsada tehlike altındaki bir hayvan türü yaşıyor olabilir mi? Doğa koruma Almanya’da çok önem verilen bir konu. Son dönemde ilginin odağındaki hayvan türüyse arılar. Almanların kurtarmaya en çok niyetlendikleri canlı türü olan arılar bugüne kadar türlerin korunmasına yönelik pek çok imza kampanyasında da başrolü oynadı.

Story teilen
V-W-X
sigortalar, orman yürüyüşü, x kromozomu

V-W-X

Versicherungen, Waldwanderung, x-Chromosom
(
sigortalar, orman yürüyüşü, x kromozomu)

Versicherungen – sigortalar

Sağlık sigortasını herkes bilir. Peki hayvan mesuliyet sigortası ve kira depozito sigortasına ne dersiniz? Almanya’da her şeye ve herkese uygun bir sigorta bulunur: Köpekten konuta, arabadan çocuğa ve eşe, çalışma hayatından dede ve ninelere. Her şey sigortalanabilir. Bazı şeyler için sigorta zorunluluğu da bulunuyor, mesela sağlık ve işsizlik sigortası kadrolu çalışanlar için zorunlu.

Waldwanderung – orman yürüyüşü

Almanya’da 90 milyardan fazla ağaç bulunuyor ve özellikle hafta sonlarında bu ormanlar Almanları evlerinden çıkıp yürüyüş yapmaya davet ediyor. Orman yürüyüşleri tüm aileyi kapsayan geleneksel pazar etkinliklerinden. Nemli ve taze orman havasını derince içine çektikten sonra varsın pazartesi gelsin!

x-Chromosom – x kromozomu

Almanya’da yaklaşık 41 milyon kadın yaşıyor; yani kadın nüfusu erkek nüfusundan iki milyon daha fazla. Kadınların ömrü daha uzun ve eğitim seviyeleri daha yüksek. Almanya’yı dünyanın en güçlü kadınlarından biri yönetse de yönetici pozisyonundaki kadınlar hala istisna. Bu nedenle 1 Ocak 2016 tarihinden beri yasaya göre Almanya’nın yaklaşık 100 en büyük şirketinin denetleme kurullarında yüzde 30 kadın kotası şartı var. Almanya uluslararası aland da kadın erkek eşitliği için çalışıyor.

Story teilen
Y-Z
Yoga, tren

Y-Z

Yoga, Zug
(yoga, tren)

Yoga

“Tanja ile Power Flow” için parkta ya da “Birgit’le Güneşe Selam” için bir çatı terasında buluşan insanlar; yogiler Almanya’nın ayrılmaz birer parçası. Yaklaşık 6.000 yoga merkezi ve kursunda düzenli olarak katılan toplam 2,7 milyon yoga meraklısı var burada. Her ne kadar yeni bir trend gibi duyulsa da yoga Almanya’ya tıpkı çay ve baharat kullanımı gibi 19. Yüzyıl’da gelmişti. Almanlar henüz Weimar Cumhuriyeti’nde bile gevşemek için aşağı bakan köpek asanasını uyguluyordu.

Zug – tren

Almanların üzerine büyük bir tutkuyla köpürüp kızdırmayı en iyi başarabilen şeylerden biri Alman demiryolları (Deutsche Bahn): Tren iptalleri, pahalı biletler, hasarlı klima sistemleri ve çalışmayan WLAN bağlantısı Almanya’da trenle yolculuk etmiş herkesin karşılaşmış olduğu sorunlardır. Gene de 2019 yılında trenlerin dörtte üçü varış istasyonuna zamanında ulaşmayı başardı; bu iyileşme sürme eğiliminde!

Story teilen