Koruma etkisini gösteriyor: Kar leoparı ve tür çeşitliliği
195 ülke biyoçeşitlilik için çalışıyor: Erivan’daki COP17 doğa koruma konusunda nasıl bir rol üstleniyor ve Almanya bu süreçte nasıl bir rol oynuyor.
Clara Krug Kırgızistan’ın dağlarında bir kamera çalıştığında vakit gecenin yarısı. Bir an için de olsa bir kar leoparı görüntüsü alınıyor. Sonra tekrar ortadan kayboluyor. Bu kayıt, Kırgızistan’daki araştırmacıların 125.000 kilometrekareden fazla bir alanda kurdukları 875 adet kamera tuzağıyla kaydettikleri 335’in üzerinde gözlemden bir tanesi. Almanya Doğa Koruma Birliği’nin (NABU) Kırgızistan’daki ofisi de 2025 yılında yayınlanan çalışmaya iştirak etmişti. Kar leoparları, nesli en çok tehdit altında olan büyük kediler arasında yer alıyor; yaşam alanlarının daralması ve kaçak avlanma sayılarını düşürüyor. Araştırmadan gelen iyi haber bir o kadar önemli: Koruma alanları ve sınır ötesi işbirliği etkisini gösteriyor. Kırgızistan’da, 2000 yılında 150 ila 200 hayvan ile görülen en düşük seviyeden sonra, şu anda ortalama 285 yetişkin hayvanla bir artış eğilimi var.
COP17 neleri hedefliyor?
Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Hükümetlerarası Platformu (IPBES)’e göre sekiz ila on milyon olarak tahmin edilen hayvan ve bitki türlerinin bir milyonu yok olma tehdidi altında. Biyoçeşitlilik çalışmadığında yaşamın temeli de güvenilirliğini yitirir, o nedenle bunun korunması hepimizin ortak görevi. Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen BM Biyoçeşitlilik Konferansı (COP17) işte tam da bu konuyu ele alıyor. Burada 19 ile 30 Ekim 2026 tarihleri arasında, aralarında Almanya ve Avrupa Birliği’nin de bulunduğu 196 ülke bir araya gelecek.
Konferans, önceki konferanslarda alınan kararların sürdürülmesini sağlamayı amaçlıyor. 2022 yılında COP15, Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi’ni kabul etti. 23 projeden en bilineni 30x30 hedefi, öyle ki buna göre 2030 yılına kadar Dünya yüzeyinin yüzde 30’unun koruma altına alınması hedefleniyor. Uluslararası toplum, 2024 ve 2025 yıllarında, yerli halkların rolünün güçlendirilmesi de dahil olmak üzere bir dizi başka önlem almayı kararlaştırdı.
Almanya biyoçeşitlilik için neler yapıyor?
Federal Hükümet, Aralık 2024’te 2030 Biyolojik Çeşitlilik Ulusal Stratejisi’ni kabul etti. Bu, 2027 yılına kadar hayata geçirilecek 64 hedefi ve yaklaşık 250 tedbiri içeren 21 eylem alanını kapsıyor. Almanya, Uluslararası İklim Koruma Girişimi aracılığıyla Küresel Güney’de biyoçeşitlilik projelerini destekliyor. Şimdiye kadar yaklaşık 150 ortak ülkede, toplamda sekiz milyar Euro hacme ulaşan 1.100'den fazla proje gerçekleştirildi.
COP nedir?
COP, “Conference of the Parties”, yani Taraflar Konferansı anlamına geliyor. İlk Dünya Biyoçeşitlilik Konferansı 1994 yılında Bahamalar'da yapıldı. Üye devletler o zamandan bu yana yaklaşık iki yılda bir bir araya geliyor.
CBD nedir?
BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (Convention on Biological Diversity, kısaca CBD), 1992 yılında Rio de Janeiro’da kabul edildi ve günümüze kadar biyolojik çeşitlilik için en önemli uluslararası düzenleme sayılıyor. Hayvanları, bitkileri ve ekosistemleri koruyor ve bu korumayı doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımıyla birleştirir.
