Ochrona przynosi efekty: Czego irbis śnieżny uczy nas o różnorodności biologicznej
195 państw na rzecz różnorodności biologicznej: Jak konferencja COP17 w Erywaniu angażuje się w ochronę przyrody i jaką rolę odgrywają w tym Niemcy.
Clara Krug Jest środek nocy, gdy w górach Kirgistanu uruchamia się aparat. Przez chwilę kadr wypełnia irbis śnieżny. Po chwili zwierzę znika. Zdjęcie to jest częścią systematycznych badań, w ramach których naukowcy w Kirgistanie rozmieścili 875 fotopułapek na obszarze ponad 125 000 kilometrów kwadratowych i udokumentowali ponad 335 obserwacji. W badaniu, którego wyniki opublikowano w 2025 roku, uczestniczyło również biuro niemieckiej organizacji ochrony przyrody (NABU) w Kirgistanie. Irbisy śnieżne należą do najbardziej zagrożonych wielkich kotów na świecie; zagrażają im utrata siedlisk oraz kłusownictwo. Tym bardziej cieszą dobre wieści płynące z tego badania: obszary chronione i współpraca transgraniczna przynoszą efekty. W Kirgistanie, gdzie w 2000 roku odnotowano najniższy stan populacji, wynoszący od 150 do 200 osobników, obserwuje się obecnie trend wzrostowy – średnia liczba dorosłych zwierząt wynosi tam 285.
Jakie cele przyświecają konferencji COP17?
Według Międzyrządowej Platformy ds. Różnorodności Biologicznej i Usług Ekosystemowych (IPBES) wyginięciem zagrożony jest milion spośród szacowanych 8-10 milionów gatunków zwierząt i roślin. Bez nienaruszonej różnorodności biologicznej nie ma pewnych warunków do życia, dlatego jej ochrona stanowi wspólne zadanie. To właśnie jest przedmiotem obrad konferencji ONZ w sprawie różnorodności biologicznej (COP17), odbywającej się w Erywaniu, stolicy Armenii. Od 19 do 30 października 2026 roku zbiorą się tam przedstawiciele 196 stron porozumienia: 195 państw (w tym Niemiec) oraz Unii Europejskiej.
Celem konferencji jest zapewnienie dalszej realizacji postanowień ustalonych podczas poprzednich konferencji. W 2022 roku podczas COP15 przyjęto Globalne Ramy Różnorodności Biologicznej Kunming-Montreal. Najbardziej znanym z 23 założonych celów jest tzw. cel „30x30”, zakładający objęcie ochroną 30 procent powierzchni Ziemi do 2030 roku. W latach 2024 i 2025 społeczność międzynarodowa podjęła kolejne środki dotyczące m. in. wzmocnienia roli ludności rdzennej.
W jaki sposób Niemcy angażują się w ochronę różnorodności biologicznej?
W grudniu 2024 roku rząd federalny przyjął Narodową Strategię na rzecz Różnorodności Biologicznej 2030. Obejmuje ona 21 obszarów działań, 64 cele oraz około 250 środków, które mają zostać wdrożone do 2027 roku. W krajach Globalnego Południa Niemcy wspierają projekty dotyczące różnorodności biologicznej w ramach Międzynarodowej Inicjatywy na rzecz Ochrony Klimatu. Dotychczas zrealizowano ponad 1100 projektów w około 150 krajach partnerskich o łącznej wartości wynoszącej blisko 8 miliardów euro.
Czym jest COP?
COP to skrót od „Conference of the Parties”, czyli Konferencji Stron. Pierwsza światowa konferencja poświęcona różnorodności biologicznej odbyła się w 1994 roku na Bahamach. Od tego czasu państwa członkowskie spotykają się mniej więcej co dwa lata.
Czym jest CBD?
Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej (Convention on Biological Diversity – CBD) została przyjęta w 1992 roku w Rio de Janeiro i do dziś uznawana jest za najważniejszy międzynarodowy dokument regulujący kwestie różnorodności biologicznej. Chroni ona zwierzęta, rośliny oraz ekosystemy, łącząc tę ochronę ze zrównoważonym wykorzystaniem zasobów naturalnych.
