Yeni fakülte: “İslam, büyük bir Biz’e katkı sağlamalı”
Münster Üniversitesi’nde Almanya’nın ilk İslam Teolojisi Fakültesi açıldı. Bu ne anlama geliyor ve yeni fakülte hangi hedeflere sahip?
Johannes Göbel Almanya’nın ilk kez bağımsız bir İslam Teolojisi Fakültesi oldu. 2026/27 kış dönemi başlamadan hemen önce, Münster Üniversitesi’nde törenle açıldı. Bu prömiyer Alman yükseköğretim alemi için nasıl bir anlam taşıyor?
Münster İslam İlahiyat Fakültesi’ni özel kılan ne?
Alman üniversitelerinde 2010/11 kış döneminden beri İslam Teolojisi dersi alınabiliyor. Bu disiplin, özellikle İslam Teolojisi Merkezleri’nin Federal Hükümet tarafından desteklenmesi sayesinde zaman içinde oturmaya başladı. Şimdi ise bu merkezlerden biri Münster’de bir fakülteye dönüştü: Böylece İslam Teolojisi ilk kez bağımsız bir üniversite fakültesine kavuşmuş oldu – Protestan ve Katolik Teolojisi’nin yanında. Bir fakülte kendi araştırma ve öğretim profilini bağımsız bir şekilde belirliyor ve kendi doktora ile akademik kariyer süreçlerinden sorumlu.
İslam’ı inanç açısından tarafsız bir bakış açısıyla inceleyen İslam biliminden farklı olarak İslam teolojisi, dini bir iç bakış açısıyla inanç, kaynaklar ve teolojik sorularla birlikte bilimsel olarak ele alıyor. Kuzey Ren-Vestfalya Bilim Bakanlığı Devlet Sekreteri Gonca Türkeli-Dehnert, ““İslam, toplumumuzun ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir”. O nedenle İslam’ın bilimsel anlamda ele alınmasının da yükseköğretim camiasında sabit bir yerinin olması gerekir.
Kimler İslam Teolojisi okuyor – ve hangi amaçla?
Bu lisans programı, akademik kariyere hazırlar, İslami din dersleri öğretimi için kalifikasyon kazandırır ve sosyal hizmet, dini danışmanlık veya Müslüman cemaatler gibi alanlarda meslek alanları sağlar. Pratik imam eğitimi, yükseköğretim kurumlarının görevleri arasında bulunmuyor. 2022 yılında Frankfurt İslam Bilimi ve Toplumu Akademisi (AIWG) tarafından yapılan bir anket, mezunlarla ilgili ayrıntılı bilgiler ortaya koymuştur. Buna göre İslam Teolojisi, günümüze kadar yükseköğretim kurumlarında yeterince temsil edilmeyen özellikle akademik geçmişi olmayan ailelerden gelen öğrencileri çekiyor. Dini aidiyetle ilgili soruları yanıtlayan 62 mezunun yüzde 89’u kendilerini İslam’a ait hissederken, sadece yüzde 20 kadarı belirli bir cemaate ait hissetiklerini belirtti.
Yeni İslam Teolojisi Fakültesi neleri hedefliyor?
Kurucu dekan Profesör Mouhanad Khorchide, ““Fakülteye dair yüksek beklentiler var” diye vurguluyor. Batı Avrupa’daki bir devlet üniversitesinin ilk İslam teolojisi fakültesi olarak, özel bir sorumluluk üstlendiklerini ifade ediyor: “İslam, büyük bir Biz oluşmasına katkı sağlamalı.” “Bir insanlar Biz’i, bir Almanlar Biz’i, bir Avrupalılar Biz’i, bir insan olmanın Biz’i.”
Münster’deki yeni fakültede sekiz profesörün vereceği dersler arasında İslam felsefesi ve sosyal hizmetlerde İslam gibi dersler bulunuyor. Halihazırda hem öğretmenlik meslek dalında hem de teoloji lisans ve yüksek lisans programlarında yaklaşık 450 öğrenci kayıtlı.
İslam Teoloji Fakültesi, Protestan ve Katolik Teoloji Fakülteleriyle birlikte, 2027 yılı ilkbaharında Münster’de açılması planlanan yeni “Teolojiler ve Din Bilimleri Kampüsü”nün bir parçasını oluşturuyor. Kampüsün bilim, politika ve din, medyalar, kültür ve sanatlar arasında bir uzlaşma noktası olarak gelişmesi öngörülüyor. Ayrıca burada din konusu ile ilgili olarak dünyanın en büyük araştırma kütüphanelerinden birisinin kurulması planlanıyor.
