Przejdź do głównej zawartości
Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny w 2026 roku: Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel (od lewej).
Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny w 2026 roku: Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel (od lewej). © Niklas Elmehed © Nobel Prize Outreach
Badania najnowszej generacji

Nagroda Nobla w dziedzinie medycyny także dla dwóch naukowców z Niemiec

Peter Hegemann, Georg Nagel i Karl Deisseroth wyróżnieni za przełomowe badania w dziedzinie optogenetyki.

05.10.2026

Sztokholm (dpa, d.de) – Dwaj naukowcy z Niemiec oraz badacz z USA otrzymali tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Wyróżnieni zostali Peter Hegemann z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie, Georg Nagel z Uniwersytetu w Würzburgu i Karl Deisseroth ze Stanford University w USA. Komitet Noblowski uhonorował trzech uczonych za ich odkrycia dotyczące sterowanych światłem kanałów jonowych i optogenetyki.

Hegemann i Nagel swoimi badaniami nad zielonymi algami położyli ważne podwaliny pod optogenetykę. Zidentyfikowali i scharakteryzowali tak zwaną rodopsynę kanałową jako sterowane światłem kanały jonowe i pokazali, że można je zintegrować w innych komórkach. Dzięki temu komórki mogą w sposób ukierunkowany reagować na światło. Obaj naukowcy należą tym samym do pionierów metody, która dzisiaj jest stosowana na całym świecie w badaniach biologicznych i medycznych.

Sterowanie komórkami nerwowymi z użyciem światła

Deisseroth wykorzystał tę wiedzę w neuronauce. Pokazał, jak można wykorzystać rodopsynę kanałową, aby odpowiednio aktywować komórki nerwowe przy pomocy światła. W opartej na tym odkryciu optogenetyce wybrane komórki stają się czułe na światło, dzięki czemu można sterować nimi za pomocą impulsów świetlnych.

Zwłaszcza w neuronauce optogenetyka otwiera nowe możliwości. Naukowcy chcą zbadać, jakie komórki nerwowe i sieci neuronowe przejmują określone funkcje i jak się ze sobą komunikują. Metoda ta pomaga lepiej zrozumieć i zbadać mechanizmy chorób neurologicznych i psychiatrycznych.

Nagel i Hegemann już na początku lat 2000 pokazali, że światłoczułe białka z alg można wykorzystać do sterowania innymi komórkami przez sygnały świetlne. Za swoją pionierską pracę obaj zostali już wielokrotnie wyróżnieni w skali międzynarodowej.

Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny jest przyznawana przez Komisję Noblowską z Instytutu Karolinska w Sztokholmie. Trzej naukowcy otrzymali wspólne wyróżnienie.