Czy chemia może być zielona?

„Chemia” niekoniecznie kojarzy się z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. Nowe centrum naukowe dowodzi, że może ona być wykorzystywana także w tym celu.  

Czym jest Center for the Transformation of Chemistry? 

Center for the Transformation of Chemistry (CTC) to pierwsze wielkie centrum badawcze w Niemczech, które jest poświęcone obiegowi gospodarczemu w branży chemicznej. Zostało założone w 2025 roku, a w kolejnych latach ma się rozwijać, by do 2038 roku osiągnąć poziom zatrudnienia blisko 1000 pracowników. Jego główne lokalizacje mieszczą się w miastach Delitzsch w Saksonii i Merseburg w Saksonii-Anhalt – a tym samym w regionie, który jako ośrodek wydobycia węgla brunatnego i powiązanego z nim przemysłu przez dekady odpowiadał raczej za gospodarkę szkodliwą dla środowiska. 

Kto odpowiada za nowe centrum? 

Budowa CTC została dofinansowana kwotą łącznie 1,2 miliarda euro, głównie przez Federalne Ministerstwo Badań Naukowych, Technologii i Przestrzeni Kosmicznej. Licznych partnerów CTC znalazło w dziedzinie przemysłu i nauki, przykładowo Uniwersytet w Lipsku i Instytut Badań nad Koloidami i Powierzchniami Granicznymi im. Maxa Plancka.  

Co chce osiągnąć CTC? 

Grupy badawcze i projekty pilotażowe CTC pracują m.in. nad chemikaliami i materiałami gotowymi do recyklingu oraz nad analizą wpływów procesów chemicznych na środowisko. Na pierwszym planie pozostają dwa duże „cele typu moonshot”. Jako pierwsze ma zostać opracowane „autonomiczne laboratorium”, wykorzystujące automatyzację i sztuczną inteligencję, by stworzyć całkowicie cyfrowy, inteligentny system, który samodzielnie planuje, przeprowadza i optymalizuje doświadczenia chemiczne. Drugi cel „moonshot” odnosi się do samochodu całkowicie nadającego się do poddania recyklingowi. Materiały i procesy mają zostać opracowane tak, aby produkcja przemysłowa opierała się na zasadach gospodarki obiegu zamkniętego. Dzięki temu branża chemiczna faktycznie stanie się „zielona”.