Ana içeriğe geç
Okyanuslar, iklim tamponları olarak küresel ısınmayı yavaşlatabilir
Okyanuslar, iklim tamponları olarak küresel ısınmayı yavaşlatabilir © Adobe Stock
İklim değişikliği

“Okyanuslar ısınmayı yavaşlatıyor olsa da bunun bir bedeli var”

Okyanuslar iklim tamponu görevi görse de bu yüzden kendileri ısınıyor: Oşinograf Karina von Schuckmann, bunun ne gibi sonuçlara yol açtığını açıklıyor – kıyılardan ötesinde bile. 

03.11.2026Kim BergInterview: Kim Berg

İklim değişikliği nedeniyle atmosferimiz giderek daha fazla ısınıyor. Bu konuda okyanuslar nasıl bir rol oynuyor? 

Okyanuslar, iklim değişikliği yüzünden yerküre sistemine giren ek ısının yaklaşık yüzde 90’ını ve günümüz CO₂ emisyonlarının yaklaşık üçte birini emiyorlar. Bu tampon, ısınmayı yavaşlatıyor. Ancak bunun bir bedeli var: Denizlerin sıcaklığı artıyor ve asitleniyor – ve daha sıcak bir okyanus daha az CO₂ emebilir. 

Denizlerimizin ısınmasının ne gibi etkileri var – karada yaşayanlar dahil? 

Okyanuslar, kıyılarının çok ötesinde, örneğin hava olayları ve iklim yoluyla hayatımızı şekillendirir. Isınan deniz suyu, tropikal kasırgalara enerji ve nem sağlar. Bu sayede güçlenebilir ve daha uzun sürebilirler. Ayrıca daha fazla ısınan hava daha çok su buharı tutar ve bu da sağanak yağışları tetikleyebilir. 

Denizdeki aşırı sıcak dalgaları, örneğin tarım veya atık sular gibi kirliliklerle birleştiğinde, kıyı bölgelerindeki ekosistemlerin yok olmasına neden olan zehirli alg patlamalarını tetikleyebilir – bu durumda, balıkların, midyelerin ve dip canlılarının içinde boğulduğu ve su altı bitkilerinin öldüğü ölüm bölgeleri oluşur. Aşırı ısınma asitlenme ile birlikte mercanların ağarmasına ve ölmesine de yol açabilir. 

Ayrıca, CO₂ emilimi nedeniyle okyanusların asitlenmesi bir rekor değere ulaştı. Bu, tüm dünyadaki deniz ekosistemleri için ciddi bir tehlike. 

Günümüzde okyanuslar ve iklim değişikliği alanındaki araştırmalarda hangi gelişmeler iz bırakıyor? 

Okyanus gözlemlerinde ve iklim biliminde genel olarak bir gerileme görüyoruz. Bunun başlıca nedeni, kapsamlı finansman kesintileri – bazı programlar onaylanmadı veya hatta kapatıldı. Bu büyük bir sorun. Çünkü modeller, ölçüm verileriyle geliştirilebilir ve kontrol edilebilir. Ölçüm yapmazsak kör oluruz.  

COP31’den neler umut ediyorsunuz? 

Umarım uluslararası diyalogda okyanusun sesi daha çok duyulur, bilim ve siyaset arasındaki koordinasyon korunur ve deniz bilimlerine, UNFCCC süreci de dahil olmak üzere siyasi kararlarda daha fazla kulak verilir. Bunların arasında, okyanusların daha iyi gözlemlenmesi ve kıyıların ötesindeki insanları da koruyabilecek erken uyarı sistemleri yer alıyor. Ancak en önemli adım, sera gazı emisyonlarını düşürmek – bundan kaçış yok. 

Kişi hakkında: Karina von Schuckmann 

 

Dünya denizleri ne kadar ısınıyor ve bunun iklimimiz üzerinde ne gibi etkileri var? Almanya’nın önde gelen oşiokyanus araştırmacılarından biri olan Karina von Schuckmann, bu sorulara kafa yoruyor. Fiziksel oşinograf, Toulouse’daki Mercator Ocean International’da çalışıyor, IPCC İklim Kurulu’nun raporlarına etki ediyor ve her yıl yayınlanan Copernicus Ocean State Report’u yönetiyor. Kendisi BM Deniz İşleri ve Deniz Hukuku Dairesi’nin uzmanlar grubunun bir üyesi. 

Lächelnde Frau im Anzug
© Privat