„Mogą powiedzieć wszystko, także rzeczy, które mnie szokują”
Niemiecko-francuski kabarecista Alfons rozmawia z młodzieżą o ekstremizmie i demokracji. Czego nauczył się on od swojej babki w kwestii pojednania?
Panie Alfonsie, urodził się Pan we Francji, a z biegiem lat stał się Pan także obywatelem Niemiec. Co oznacza dla Pana przyjaźń niemiecko-francuska?
Kiedyś myślałem, że to nudny temat. Łączą nas więzy przyjaźni, to wie każdy. Nawet uczniowie często mówią: „proszę, tylko nie ten temat!” Ale w gruncie rzeczy niebywałe jest, że ta przyjaźń stała się taką oczywistością. Nie byliśmy tylko wrogami, byliśmy zaciekłymi wrogami i toczyliśmy przeciwko sobie wiele wojen. To, że nasza przyjaźń wydaje się dziś wręcz nudna, to niebywałe osiągnięcie poprzednich pokoleń.
Czy takie pojednanie może być też wzorem dla innych państw?
Zdecydowanie. Moja wypowiedź o przyjaźni niemiecko-francuskiej została raz opublikowana z arabskimi napisami. Otrzymałem wówczas maile z Iraku i innych krajów. Ludzie pisali: jeśli wam, jako zaciekłym wrogom, udało się zostać przyjaciółmi, to nam też się to uda.
Pańska babka przeżyła Auschwitz. Czego nauczył się Pan od niej o pojednaniu?
Mojej babci udało się powstrzymać nienawiść do Niemców. Jako dziecko tego nie rozumiałem. Zawsze pytałem się, dlaczego po wszystkim, co przeżyła, nie odczuwała nienawiści. Odpowiadała tylko: „Zrozumiesz to później”. Dzisiaj lepiej rozumiem jej postawę. Chciała uniknąć sytuacji, w której coś takiego, jak narodowy socjalizm powtórzy się. Ważne było dla niej, aby nie osądzać całych narodów, ale zawsze widzieć w innych pojedynczych ludzi.
Spory są nieodłącznym elementem demokracji. Najważniejsze jest, abyśmy traktowali się z szacunkiem i słuchali siebie nawzajem.
Dzisiaj rozmawia Pan z młodzieżą o demokracji. Co chce Pan przez to osiągnąć?
Wraz z moją fundacją Grand-Mère chciałbym uwrażliwić młodzież na demokrację. Klasy szkolne najpierw oglądają mój występ sceniczny. Kolejnego dnia przez dwie godziny prowadzę z nimi dyskusję. Mogą powiedzieć wszystko, także rzeczy, które mnie szokują. Czasami dochodzi do ostrych sporów. Jednak spory są nieodłącznym elementem demokracji. Najważniejsze jest, abyśmy traktowali się z szacunkiem i słuchali siebie nawzajem.
Dieses YouTube-Video kann in einem neuen Tab abgespielt werden
YouTube öffnenTreści stron trzecich
Używamy technologii YouTube do osadzania treści, które mogą gromadzić dane o Twojej aktywności. Sprawdź szczegóły i zaakceptuj usługę, aby wyświetlić tę zawartość.
Otwórz deklarację zgodyCzy któreś spotkanie szczególnie utkwiło w Pana pamięci?
Kiedyś jeden uczeń powiedział, że życzyłby sobie dla Niemiec dyktatury. Inni byli wzburzeni, ale ja próbowałem go zrozumieć. Zapytałem, kto z nich żył już w dyktaturze. Trójka dziewcząt, z Erytrei, Syrii i Chin opowiedziała o swoich doświadczeniach. Na końcu wszyscy mieliśmy łzy w oczach. Kiedy inni poszli, ten uczeń podszedł do mnie i powiedział: „Dziękuję. Powinienem to chyba jeszcze przemyśleć”. To chwila, w której poczułem dumę z pracy, którą wykonuję.
Co wszyscy możemy zrobić, aby ochronić naszą demokrację?
Żadna konstytucja na świecie nie jest na tyle silna, by sama w sobie zapewnić nam ochronę. Decydujące znaczenie mamy tutaj my sami, obywatele. Dlatego moja rada brzmi: nie bądźcie sami. Kiedy ktoś zostaje sam ze swoimi troskami, czuje się nieraz jak dzikie zwierzę w świetle reflektorów. Widzi zagrożenie, ale nie wie, co ma zrobić. Wystarczy porozmawiać o tym z innymi, aby wspólnie zastanowić się, co należy zrobić. Razem jesteśmy silni.
Emmanuel Peterfalvi, urodzony w 1967 roku w Paryżu, jest niemiecko-francuskim kabarecistą i prezenterem telewizyjnym – występującym pod pseudonimem Alfons. Od ponad 30 lat mieszka w Niemczech, a w 2017 roku otrzymał niemieckie obywatelstwo. Wraz ze swoją fundacją Grand-Mère na rzecz człowieczeństwa i demokracji angażuje się on, zwłaszcza w szkołach, w walkę z ekstremizmem.