Avrupa’da göç için net kurallar

Olay tam olarak nedir?  

12 Haziran 2026 tarihinden itibaren Avrupa Birliği’nde kısaca GEAS olarak anılan Ortak Avrupa İltica Sistemi’nin reforme edilen kuralları geçerli. Böylece kayıt, iltica prosedürü, yetki alanları, sınır süreçleri ve geri dönüş için yeni kriterler ortaya çıktı. Bu Almanya için şu anlama geliyor: Göçün ulusal anlamda kontrolü daha güçlü bir şekilde ortak Avrupa çerçevesine gömüldü.  

Reform Almanya için neden önem taşıyor?  

Almanya geçtiğimiz yıllarda birçok sığınmacıyı kabul etti. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği UNHCR’nin güncel bir raporuna göre Almanya 2025 sonunda yaklaşık 2,7 milyon sığınmacı ve korunma ihtiyacı içindeki diğer uluslararası insanlarla mutlak rakamlara göre Kolombiya’dan sonra dünya çapında ikinci büyük grubu barındırıyordu. Bu şunu gösteriyor: Almanya insani sorumluluğunun arkasında duruyor. Tam da bu yüzden Avrupa’da güvenilir kurallara, adil yetki alanlarına ve etkili kontrole ihtiyaç duyuluyor.  

Yeni kuralların özünü ne oluşturuyor?  

Avrupa göçü hep birlikte kontrol ediyor. AB’nin dış sınırlarına ulaşanlar standart bir şekilde kaydedilecek ve kontrol edilecek. Kimlik, güvenlik ve sağlık kontrolleri bu sürecin bir parçası. Böylece kimin korumaya ihtiyaç duyduğu, hangi üye ülkenin yetkili olduğu ve kimin ikamet hakkının olmadığı daha çabuk bir şekilde netleşecek. Böylece çoğu kez Almanya’ya olmak üzere, Avrupa içinde müteakip düzensiz seyahatlerin önlenmesi amaçlanıyor.  

Dış sınır sürecinde neler yaşanıyor?  

Belirli vakaların daha hızlı kontrol edilmesi planlanıyor, örneğin çok düşük koruma oranına sahip ülkelerden gelen insanlarda, kimlik sahteciliğinde veya güvenlik risklerinde. Koruma alamayanlar doğrudan deport edilebilecek. Böylece şartların daha da netleştirilmesi hedefleniyor.  

Almanya’da ne değişiyor?  

Almanya Avrupa’nın ortasında yer alıyor ve her şeyden evvel iç sınırlara sahip. Dış sınır süreci, Schengen bölgesinin dışından seyahat eden insanların olduğu yerlerde geçerli – örneğin uluslararası havaalanlarında. Berlin-Brandenburg Havaalanı’nda GEAS başlangıcında şimdiye kadar 40 noktaya sahip yurt dışı sınır süreçleri için bir merkez işletime alındı. Almanya, Frankfurt am Main ve Münih de dahil olmak üzere ülke çapında dış sınır işlemleri için 374 noktayı hazır bulundurmak zorunda.  

İltica hakkı korunacak mı?  

Evet. Savaştan veya takibattan kaçan insanlar, iltica sürecine erişim hakkını koruyacak. Aynı zamanda süreçler daha bağlayıcı, daha hızlı ve daha güçlü bir şekilde Avrupa’da standardize edilecek. Böylece insancıllık ve düzen etkileşime girecek: Korunma ihtiyacı olanlar için iltica ama düzensiz göçe özendirme yok.  

Avrupa’daki dayanışma nasıl güçlendirilecek?  

AB dış sınırlarındaki ülkeler çoğu zaman yetkili olsa da artık yalnız bırakılmayacak. Diğer üye ülkelere sığınmacıların girişi maddi katkılar, operasyonel yardımlar veya diğer dengeleme tedbirleri ile desteklenecek. Almanya için dayanışmanın ve sorumluluğun gelecekte birbiriyle daha güçlü bir şekilde birleştirilmesi önemli.   

GEAS Almanya ülke sınırları için ne anlam taşıyor?  

Alman ülke sınırlarında yapılan kontroller geçiş sürecinde korunacak. Bunlar düzensiz göçü sınırlamayı ve bununla mücadele etmeyi amaçlıyor. Orta vadede şu geçerli: Avrupa dış sınırındaki koruma ne kadar iyiyse, kayıt ve deport etme işlemleri çalışacak, böylece Schengen bölgesine binen yük daha çabuk bir şekilde azaltılabilecek.  

Return Hub denilen yerler nasıl bir rol oynuyor?  

Return Hub’lar ile sınır dışı edilmesi zorunlu kişilerin, örneğin yerel makamların işbirliği yapmaması neticesinde doğrudan menşe ülkelerine geri gönderilemediği durumlarda deport işlemlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor. Avrupa ülkelerinin üçüncü ülkelerle anlaşmalar yaptığı AB dışındaki merkezler öngörülüyor.   

Yasal göç bu konsepte nasıl uyuyor?  

GEAS özellikle ilticaya, düzensiz göçe ve geri dönüşe odaklanıyor. Bunun yanında yasal göç önem taşıyor – örneğin çalışma, mesleki eğitim ve nitelikli iş gücü kazanımı için. Siyasi çizgi dışlamayı değil bilakis düzeni hedefliyor.  

GEAS eleştiri de alıyor mu?  

İnsan hakları kuruluşlarının yanı sıra muhalefetin bir bölümü, reformun Avrupa iltica hukukunun ciddi anlamda sertleştirilmesi anlamına geldiği eleştirilerinde bulunuyor. Ayrıca somut olarak AB dış sınırlarında gözaltına alma tehdidini tenkit ediyorlar. Buna karşın Almanya Hükümeti daha fazla kontrole giden yolun uluslararası sığınmacı korumasının sonu anlamına gelmediğini vurguluyor.