Almanya'da emeklilik: Yenilenen bir sistem
Yasal emeklilik maaşı, emeklilik güvencesinin en önemli ayağı. Ancak demografik değişim bunun finansmanını meydan okumalarla karşı karşıya bırakıyor.
Wolf Zinn Bu sevindirici: Almanya’daki insanların ömrü giderek uzuyor. Sevindirici olmayan is çalışma dünyasına katılan gençlerin sayısının giderek azalması. Bu kombinasyon, Alman emeklilik sistemini giderek daha çok baskı altına alıyor. Tahminlere göre 2035 yılında dört kişiden biri 67 yaşında veya üzerinde olacak ve genç sayısı da düşmeyi sürdürecek. Böylece, daha az sayıda çalışan, daha fazla yaşlı insanın emekli maaşlarını finanse etmek zorunda kalacak.
Sistemin özünü yasal emeklilik sigortası oluşturuyor. Buna tahsis ilkesi deniliyor: Günümüzde çalışanlar ve işverenler ayrı ayrı olmak üzere mevcut emekli maaşlarının yarısını karşılıyor. 2026 yılında prim oranı brüt maaşın yüzde 18,6’sını oluşturuyor. Ancak primler tek başına yeterli değil. O nedenle, emeklilik sigortasına ek vergi kaynakları aktarılıyor– 2026 yılında tahminen 127 milyar Euro.
Çalışanlar ilke olarak zorunlu sigorta kapsamındadır. Memurlar genellikle kendilerine ait bir emeklilik sistemine sahip, ayrıca tüm serbest meslek sahipleri de prim ödemiyor. Yasal emekli maaşı, işletme ve özel emeklilik ile destekleniyor.
Emekli maaşı ne kadar?
Emekli maaşının tutarı, öncelikle gelire ve sigortalılık süresine bağlı. Bir yıl boyunca ortalama maaş alan bir kişi, ücret puanı denilen bir puan alıyor. Nihayetinde puanların toplamından emekli maaşı hesaplanıyor.
1964 ve sonrasında doğan kişiler için standart emeklilik yaşı 67. Emeklilik seviyesi şu anda yüzde 48 ve 2031 yılına kadar yasal olarak güvence altında. Basit bir dille, 45 yıl boyunca ortalama maaş alan ve buna göre prim ödeyen bir kişi, güncel ortalama maaşın (şu anda aylık brüt 4.329 avro) yaklaşık yüzde 48’i kadar emekli maaşı alıyor. Fakat bireysel emekli maaşları bundan çok farklı olabilir.
Reformlarla emekli maaşlarında istikrar amaçlanıyor
Reformlar olmazsa, uzun vadede primler ve vergi destekleri artacak ya da emeklilik seviyesi düşecektir. Bu nedenle Federal Şansölye Friedrich Merz, Federal Hükümet tarafından oluşturulan Emeklilik Komisyonu’nun önerilerini tanıtırken şöyle konuştu: “Hiçbir şey yapmamak bir seçenek değildir.”
Komisyon, Haziran 2026’da 33 tavsiye ortaya koydu: Ek bir yasal sermaye emeklilik fonu maaşı tahsil ilkesini tamamlayacak. Bunun için çalışanlardan ve işverenlerden adım adım brüt maaşın yüzde ikilik bir kısmı tahsil edilecek; bu para sermaye piyasasına yatırılacak. Ayrıca, sigortalı kapsamı genişletilecek; öncelikle yeni serbest meslek sahipleri ve milletvekilleri dahil edilecek. Ayrıca, 2031’den sonra emeklilik yaşı, yaşam beklentisine göre belirlenecek. Şu anki tahminlere göre, bu rakam 2041 yılına kadar 67 yaştan 67,5 yaşa çıkabilir. Özellikle, 45 sigortalılık yılı sonrasında kesintisiz emekli maaşının sona erdirilmesi planı tartışmalı.
