Emerytura w Niemczech: System w przebudowie
Emerytura ustawowa jest najważniejszym fundamentem świadczeń emerytalnych. Jednak zmiany demograficzne przynoszą wyzwanie dla ich finansowania.
Wolf Zinn Dobre wieści: ludzie w Niemczech żyją coraz dłużej. Niepokoi jednak fakt, że coraz mniej młodych ludzi rozpoczyna karierę zawodową. Takie połączenie powoduje, że niemiecki system emerytalny jest coraz bardziej pod presją. W 2035 roku prawdopodobnie co czwarta osoba będzie miała co najmniej 67 lat, jednocześnie liczba młodych ludzi prawdopodobnie nadal będzie maleć. W efekcie malejąca liczba pracujących musi sfinansować świadczenia coraz większej grupie emerytów.
Centrum systemu stanowi ustawowe ubezpieczenie emerytalne. Działa ono na zasadzie repartycji: aktualni pracownicy i pracodawcy finansują w połowie bieżące emerytury. W 2026 roku stawka składki wynosi 18,6 procent wynagrodzenia brutto. Same składki jednak nie wystarczą. Dlatego do ubezpieczenia emerytalnego wpływają dodatkowe środki podatkowe – w 2026 roku będzie to prawdopodobnie około 127 miliardów euro.
Pracownicy są z zasady objęci obowiązkowym ubezpieczeniem. Urzędnicy mają własny system świadczeń, a nie wszyscy samozatrudnieni dokonują wpłat. Emerytura ustawowa jest uzupełniana przez świadczenia zakładowe i prywatne.
Jak wysoka jest emerytura?
Wysokość emerytury zależy przede wszystkim od dochodu i okresu trwania ubezpieczenia. Kto przez rok zarabia średnią płacę, otrzymuje tak zwany punkt wynagrodzeniowy. Z sumy punktów obliczana jest emerytura.
Dla osób urodzonych w roku 1964 i później zasadniczy wiek emerytalny wynosi 67 lat. Poziom emerytury kształtuje się obecnie na 48 procentach i do roku 2031 jest zabezpieczony ustawowo. Osoba, która przez 45 lat zarabia średnią płacę i odprowadza od niej składki, otrzymuje w uproszczeniu emeryturę w wysokości około 48 procent aktualnej pensji krajowej (wynosi ona aktualnie 4329 euro brutto miesięcznie). Emerytury indywidualne mogą jednak znacznie od tego odbiegać.
Reformy mają ustabilizować emeryturę
Bez reform składki i dopłaty podatkowe rosłyby długoterminowo lub zmniejszałby się poziom emerytury. Z tego względu kanclerz Friedrich Merz przedstawiając propozycje jednej z komisji emerytalnych przy rządzie federalnym podkreślił: „Bezczynność nie jest tutaj opcją”.
Komisja przedstawiła w czerwcu 2026 roku 33 rekomendacje. Dodatkowa ustawowa emerytura kapitałowa ma uzupełnić system. W tym celu pracownicy i pracodawcy będą stopniowo wpłacać kolejne dwa procent płacy brutto; pieniądze będą lokowane na rynku kapitałowym. Oprócz tego grupa ubezpieczonych ma zostać rozszerzona, początkowo o nowe osoby samozatrudnione i posłów. Oprócz tego wiek emerytalny po 2031 roku ma zostać połączony z oczekiwaniami życiowymi. Według dzisiejszych złożeń do roku 2041 może wzrosnąć z 67 do 67,5 lat. Kwestionowany jest przede wszystkim planowany koniec emerytury bezskładkowej po 45 latach ubezpieczenia.
