“Aniden birisi şöyle sordu: Bisikletle akşam yemeğine çıkalım mı?”

Sayın profesör Kaths, Kanada’dan Stuttgart’a ilk kez öğrenci olarak gelmiştiniz. O zamanlar sizi trafik açısından Almanya’da en çok ne şaşırtmıştı? 

O dönemde Kanada’da fazlasıyla otomobil temelliydi, ben de gündelik yaşantımda her yere otomobille gidiyordum. Stuttgart’ta ise tam tersini yaşadım. İnsanların toplu taşıma araçlarını bu kadar olağan bir şekilde kullanması beni oldukça etkilemişti. Kendi aracı olmayan bir öğrenci olarak şehirde harika bir şekilde hareket edebiliyordum. En büyük aydınlanma ise bisikletti. Birisinin bana bisikletle akşam yemeğine çıkmak isteyip istemeyeceğimi sorması – spor olarak değil salt mobilite aracı olarak. Bu benim için tamamen yeni bir dünyaydı. O süreçte Stuttgart Üniversitesi’ndeki derslerde ve fikir teatilerinde özellikle edindiğim düşünce şuydu: Bakış giderek otomobilden uzaklaşarak insana yöneliyor – yani mobilite hizmetlerinin insanların ihtiyaçlarına nasıl daha iyi hizmet edebileceği sorusuna. 

Günümüzde nasıl hareket ediyorsunuz? 

Ben Wuppertal’da, inişli çıkışlı bir bölgede yaşıyorum. Yani klasik bir bisiklet şehri değil. Koşmayı seviyorum ama bisiklete de biniyorum, havaray ve arada sırada araba kullanıyorum, yani renkli bir karışım. Öncesinde Münih’te durum çok farklıydı: Orada on bir yıl boyunca havalar iyi olduğu sürece adeta bisikletle yatıp bisikletle kalktım.  

Bisiklet trafiği Almanya’da nasıl bir rol oynuyor? 

Bisiklet kullanımı trafik aracı olarak ciddiye alınıyor. Birçok insan için alışveriş yapmanın veya çocukları kreşe götürmenin vazgeçilmez bir parçası. Münih gibi iyi bir bisiklet şehri için en önemlisi kesintisiz, güvenli bir ağ. Vatandaş girişimleri sayesinde Wuppertal’deki eski bir demiryolu hattı bir bisiklet ve yaya yoluna dönüştürüldü. Birçok bölgede oluşan hızlı bisiklet yolları gibi konseptler gelecek odaklı ve işe gidip gelirken uzun mesafeler kat edenleri cezbediyor. 

Sizin araştırmalarınız hangi insanlara ve durumlara odaklanıyor? 

Ben araştırmalarımda davranış araştırmasından, yol tasarımından ve teknoloji gelişiminden bulguları bir araya getiriyorum. Benim zihnimi, bisiklet sürmenin mümkün olduğunca çok insan için güvenli ve ayrıca da cazip kılmak için altyapıyı ve teknolojiyi nasıl tasarlayabileceğimiz sorusu kurcalıyor. Bir diğer konu ise sosyal bileşen. Bisiklet sürmek çoğu zaman bir grup etkinliği: Laflamak isteyen çiftler, çocuklarıyla birlikte bisiklet sürmek isteyen ebeveynler. Bu tamamen farklı bir mekân tasarımı gerektiriyor.  

Hangi uluslararası şehirler iyi örnekler oluşturuyor? 

Paris kesinlikle ilham verici. Şehir, siyasi iradenin neler başarabileceğini – insanlar tarafından da desteklendiğinde – ve mekânın ne kadar hızlı bir şekilde insan ve bisiklet lehine yeniden dağıtılabileceğini gösteriyor. Norveç’te dik tırmanışlar için bisiklet asansörleri gibi yaratıcı fikirler de heyecan verici. Ayrıca memleketim olan Calgary’den de bahsetmeden geçemem, çünkü günümüzde: Ağır koşullar altında bile – soğuk, tepeler, uzak mesafeler – bisiklet kullanımını oturtmanın mümkün olduğunu gösteriyor. 

Geleceğin bisiklet trafiği için neler diliyorsunuz? 

Tamamen otomobilsiz bir şehir hayal etmiyorum – arada sırada ben de araç kullanıyorum! Esas olan karışım. Araçlar, en iyi oldukları yerde kullanılmalı: kısa mesafeler yayan veya bisikletle, uzun mesafeler ise mükemmel bir şekilde toplu taşıma araçlarıyla. O zaman insanlara daha fazla yer açan yaşamaya değer şehirler ve yeşil alan, oyun, eğlenmek ve karşılaşmak için mekân yaratan otomobilsiz bölgeler elde ederiz. Şu “Arabacılar bisikletçilere karşı” mevzusu beni rahatsız ediyor. Nihayetinde hepimiz A noktasından B noktasında ulaşmak isteyen insanlarız. Hep birlikte herkesin güvenli bir yere sahip olduğu çözümler arayalım!