Co łączy Niemcy, Francję i Polskę

Kiedy latem 1991 roku ówczesny minister spraw zagranicznych Niemiec Hans-Dietrich Genscher zaprosił do Weimaru Rolanda Dumasa z Francji i Krzysztofa Skubiszewskiego z Polski, Europa znajdowała się w fazie przemian: od czasu zjednoczenia Niemiec nie minął jeszcze nawet rok, zakończyła się Zimna Wojna. Ze spotkania narodził się format współpracy, który Niemcy, Francja i Polska wykorzystują obecnie do rozmów politycznych.

Dlaczego ministrowie spraw zagranicznych spotkali się właśnie w Weimarze?

Weimar został wybrany celowo. To miasto Goethego, Schillera i Klasyki Weimarskiej, a jednocześnie pierwszej niemieckiej demokracji oraz przełomów politycznych XX wieku. Wybierając na miejsce spotkania Weimar, Genscher chciał podkreślić, że wspólne wartości i wspólna europejska spuścizna kulturowa powinny stanowić fundament nowej Europy. Jednocześnie Niemcy, Francja i Polska dążyły do zacieśnienia współpracy po zakończeniu podziału Europy i wspólnego podjęcia odpowiedzialności za jej przyszłość.

Jak dalej rozwijała się ta współpraca?

W kolejnych latach Polska coraz silniej była włączana w struktury europejskie i transatlantyckie: w 1999 roku kraj ten wstąpił do NATO, a w 2004 roku do Unii Europejskiej. Tym samym, zmieniła się również rola Trójkąta Weimarskiego. Z formatu zakładającego zbliżenie się Wschodu i Zachodu powstało forum trzech państw członkowskich UE, które starają się wypracować wspólne stanowisko w rozmaitych sprawach europejskich. Mowa o takich tematach jak rozszerzenie i przyszłość UE, bezpieczeństwo i obronność Europy oraz relacje ze wschodnimi sąsiadami.

Jaką rolę odgrywa Ministerstwo Spraw Zagranicznych?

Po stronie niemieckiej współpracą w ramach Trójkąta Weimarskiego zajmuje się Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Format ten nie posiada swojej stałej siedziby ani własnego sekretariatu. Dlatego centralną rolę odgrywają ministrowie spraw zagranicznych oraz ich resorty. Jednak współpraca sięga jeszcze dalej: w ramach Trójkąta Weimarskiego spotykają się również szefowie państw i rządów, inni ministrowie oraz posłowie. Od 1991 roku trzy państwa wykorzystują format do omawiania ważnych kwestii europejskich i międzynarodowych. W 2014 r. dyskutowano na przykład o kryzysie związanym z sytuacją na Ukrainie, a w 2016 roku, po brytyjskim referendum, o przyszłości UE.

Czym dziś zajmuje się Trójkąt Weimarski?

Od czasu rosyjskiej napaści na Ukrainę, w centrum uwagi znajduje się bezpieczeństwo i zdolności obronne Europy, a także pomoc Ukrainie. W styczniu 2026 roku, ministrowie spraw zagranicznych Niemiec, Francji i Polski dyskutowali w Paryżu o sytuacji bezpieczeństwa w Europie, trwających negocjacjach pokojowych i gwarancjach bezpieczeństwa dla Ukrainy. W rozmowach jako gość uczestniczył minister spraw zagranicznych Indii, Subrahmanyam Jaishankar. Celem spotkania było jednocześnie wzmocnienie współpracy Europy i Indii w zakresie bezpieczeństwa i gospodarki.

W jaki sposób Trójkąt Weimarski łączy ludność tych trzech krajów?

Trójkąt Weimarski sięga daleko poza politykę rządową. Partnerstwa miast, spotkania młodzieży i wydarzenia kulturalne zbliżają do siebie mieszkańców Niemiec, Francji i Polski. Współpracę podejmują także uczelnie, stowarzyszenia i inne organizacje społeczne. W ostatnich latach pojawiły się ponadto wspólne projekty w zakresie pomocy dla Ukrainy.