“11 Eylül saldırılarına cevabımız”

Bay Hallensleben, 11 Eylül saldırılarından sonra Almanya terörle mücadele konusunda hangi dersleri çıkardı? 

11 Eylül 2001 tüm dünyadaki güvenlik makamları için bir dönüm noktası oldu. Daha önce yurt dışındaki bir terör örgütü tarafından düzenlenen bu ölçekte bir saldırı hiç olmamıştı. Sonrasında bununla ilgili bazı ipuçlarının olduğu ortaya çıkmıştı. Bazıları CIA, diğerleri FBI, daha başkaları da yerel polis hizmet noktaları tarafından işleme alınmıştı. Sorun bunların hiçbir zaman bir araya getirilmemiş olması. Almanya’da da dikkat çekmeyen bir ağ vardı, adı Hamburg hücresiydi. Bizim Almanya’da ayrılık ilkesi nedeniyle özel bir dizilimimiz var – Yetki ve organizasyon bakımından polis makamları ve haber alma servisleri ayrı olmak zorunda. Böylece biz de kendimize şunu sorduk: Ayrılık ilkesini zedelemeden 9/11’den güvenlik mimarimiz için nasıl dersler çıkarabilirdik? Bunun temel cevabı 2004 yılında kurulmuş olan ve İslam bağlantılı terörizm ve aşırıcılık konularına eğilen Terörle Ortak Mücadele Merkezi (GTAZ)’dir. Zaman içinde başka fenomenler için farklı merkezler kuruldu.  

GTAZ nasıl çalışıyor? 

Burası 40 makamın ortak bir iletişim ve işbirliği platformu: Anayasayı koruma eyalet dairelerinin yanı sıra 16 federal eyaletin eyalet kriminal daireleri, Federal Kriminal Dairesi, Federal Anayasayı Koruma Dairesi, Federal Haber Alma Servisi ve diğerleri. GTAZ’deki bilgi alışverişi kesinlikle polis ve haber alma servisleri arasında yasal ayrılık ilkesine yanı sıra verilerin aktarılması ile ilgili yönergelere uyulması çerçevesinde yapılıyor. Katılımcı makamlar hedef yönü ve bileşimi bakımından ayırt edilen farklı formatlarda çalışıyor. Bunların analiz, önleme, tehlikeleri savunma ve suç takibi gibi farklı görevleri var. Bu yapı başarılı ve kendini kanıtladı.  

GTAZ hangi başarılara imza attı? 

GTAZ’nın 22 yıl önce kurulmasından bu yana neredeyse 40 saldırıyı önledik. Bunların arasında yine GTAZ içinde görüşülen ve alınan tedbirler çerçevesinde somut saldırı planlarına dönüşemeyen birçok başka olayı ekleyebilirsiniz. Görünür olmazsak işimizi iyi yapıyoruz demektir. Tabii önleyemediğimiz saldırıları da bu bilançoya dahil etmek gerekir, örneğin Berlin Breitscheidplatz 2016 Noel pazarı saldırısı. Bundan da dersler çıkarttık ve çalışmalarımıza dahil ettik. 

Günümüzde İslam bağlantılı terörizme karşı mücadelede en büyük meydan okumalar neler? 

Ben ikisini vurgulamak isterim. Bir yandan faillerin değişken motivasyon durumu. Geçmişte çoğu zaman net bir fail tipiyle karşı karşıya kalıyorduk: Kendi amaçları için araçsallaştırsalar da İslam ile yoğun bir şekilde ilgilenen, ideolojik bakımdan çok motive olmuş kişiler. Bu son yıllarda dönüşüme uğradı ve bunun çevrimiçi cihatçılık ile de ilgisi var.  

Çevrimiçi cihatçılık ne anlama geliyor? 

Burada sosyal medyalarda insanlar etki altına alınıyor ve kendileri gerçekten dini bir arka plana sahip olmadan da onları adapte eden bir dünya görüşü empoze ediliyor. Temel motivasyon daha ziyade kendi aşırı görüşlerini veya şiddete yatkınlığını kontrol etmekte yatıyor. Önce sağcı, sonra solcu ortamlarda hareket eden ve daha sonra da geniş bir şiddeti öven propaganda malzemesi teklifi buldukları için siyasal İslam’a geçiş yapan insanlar var. Bu bizim için siyasi motivasyonlu kriminalite alanındaki tekil fenomenleri artık birbirinden ayrı bir şekilde ele alamayacağımız anlamına geliyor. Güvenlik makamlarının çeşitli merkezlerinin bir ağ altında toplanması sorusu önem kazanacak.  

İkinci büyük meydan okuma nedir? 

İkinci büyük konu Yapay Zeka: Bu bir yandan suç aracı olarak kullanılabiliyor veya radikalleşme süreçlerini teşvik edebiliyor. Aynı zamanda onu doğru kullanırsak terörizmle mücadelede de kullanılabilir. 

Marc Hallensleben, Federal Kriminal Dairesi’nde İslam bağlantılı terörizm/aşırıcılıkla mücadele biriminde yönetici.