Norveç elektrikli ulaşımda açık ara önde

deutschland.de, gelecekte hareketliliğin nasıl olacağını araştırıyor: Fosil yakıtların satışından elde edilen gelirle elektrikli ulaşımı finanse ediliyor.

Elektrikli otomobiller için bir cennet: Norveç’in her köşesinde araç şarj istasyonları var.
Elektrikli otomobiller için bir cennet: Norveç’in her köşesinde araç şarj istasy picture alliance / dpa

Norveç’in başkenti Oslo’da elektrikli ulaşımın geldiği noktayı görmek için etrafa bir bakış atmak yeter. Her yerde araç şarj istasyonlarıyla donatılmış ücretsiz park yerleri görmek mümkün. Üstelik hiç biri boş kalmıyor. Norveç, benzin ve dizel yerine sürüş sırasında CO2 salımına yol açmayan elektrikli araçları tercih eden sürücü sayısının en hızlı artığı ülke. Burada 2019 yılının ilk üç ayında satın alınan motorlu taşıtların yüzde 61’i elektrikliydi. Karşılaştırmak gerekirse dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin’de bu oran yüzde 4,7 olurken otomobil ülkesi Almanya’da yalnızca 2,6 ile sınırlı kaldı.

2025 yılından itibaren içten yanmalı motorlara yasak

Fiyortlarla bezeli ülkede 2025 yılından itibaren benzin ve dizelle çalışan yeni araçların satışı yasaklanacak. İskandinavların emisyonsuz araç trafiğinde bu kadar ileri bir konumda olmasının ardında devletin sunduğu teşvik programları yatıyor. 2011 yılından bu yana yürürlükte olan geniş teşvik yelpazesinin Norveçlileri motive etmekte çok başarılı olduğu kanıtlandı: Katma değer vergisinden muafiyet ve Norveç’e özel alım vergisi, orta sınıf elektrikli araçların, aynı büyüklükteki benzinli araçlara kıyasla biraz daha ucuz olmasını sağlıyor. SUV kategorisindeyse elektrikli araçlar işten yanmalı muadillerine kıyasla ciddi oranda daha ucuz. Bunlara otomobil vergisinden muafiyet, kent merkezlerinde ücretsiz park yerleri ve bir de şarj istasyonlarının ücretsiz kullanımı ekleniyor. Elektrikli araç sahipleri Norveç’te kent merkezlerinde yaygın şekilde uygulanan yol ücreti uygulamasından da muaf. Ayrıca bu araçların otobüslere özel şeritleri kullanmasına ve sayısız fiyortların süslediği kıyılardaki feribotları ücretsiz kullanmalarına da izin veriliyor.

Elektrikli ulaşıma devletten büyük finansal destek

Bu ulaşım konseptinin elde ettiği büyük başarıda Norveç’in Kuzey Denizi’ndeki petrol ve doğalgaz rezervlerinden kaynaklanan zenginliğinin payı büyük. Bu kaynakların işletilmesinden elde edilen vergi gelirlerinin büyük kısmı gelecekteki emeklilik ödemeleri için ayrılsa da bu kaynaklar Norveç’i zengin bir ülke kılıyor. Bu durum Norveç vatandaşlarının refah düzeyinin o kadar yükselmesini sağlamış ki, sokaklarında gezerken ABD’li Tesla firmasına ait pahalı araçlara en sık rastlayabileceğiniz ülke burası.

Sübvansiyonlar her zaman sadece bir ivme olarak amaçlanmıştır.

Gene de bu başarının büyüklüğüyle doğru orantılı bir bedeli var. Sürecin devlete tahmin edilenden daha büyük gelir boşluklarına mal olması da buna ekleniyor. Norveç yönetimi “teşviklerin yalnızca bir ivme kazandırma amacı taşıdığını” dile getiriyor. Bu doğrultuda yol ve park ücretlerinin yanı sıra diğer alanlardaki muafiyetler ve indirimler kısmen de olsa aşamalı olarak kaldırmaya başlamış. Elektrikli araç sahiplerinin rahatsızlık duyduğu bir diğer konuysa Norveç’teki şarj istasyonlarındaki artışın, elektrikli araç sayısı artışını yakalayamaması.

Çıkarılacak dersler

Elektrikli ulaşım sistemine geçiş pahalı ve bedeli yüksek. Bir ülkenin bunu karşılayabilecek ekonomik gücü varsa, değişim süreci çok hızla ilerleyebiliyor.

 

© www.deutschland.de

You would like to receive regular information about Germany? Subscribe here: