Przejdź do głównej zawartości
Ludzie zapalają świece.
Co roku mieszkańcy Lipska obchodzą Święto Światła, upamiętniając pokojową rewolucję. © picture alliance / dpa | Jan Woitas

Długa walka o wolność

Jak doszło do Zjednoczenia Niemiec? Oto najważniejsze informacje i fakty.

28.09.2026

Początek końca podziału Europy i zjednoczenia Niemiec miał miejsce dziesięć lat przed owym 3 października 1990 r., „Dniem Jedności Niemiec”, który od tego czasu uznawany jest za święto narodowe. 14 sierpnia 1980 r. w Polsce niemalże wszyscy z 17 000 pracowników Stoczni Gdańskiej im. Lenina rozpoczęli strajk. Dla ludzi za tak zwaną na Zachodzie „żelazną kurtyną” stało się wówczas jasne, że ich głosy nie mogą być wiecznie tłumione. 

Długa i bolesna droga

Pięć lat później, 11 marca 1985 roku, w Moskwie został wybrany nowy sekretarz generalny partii komunistycznej, Michaił Gorbaczow. Był to drugi ważny krok w kierunku niemieckiej jedności i europejskiej wolności. Droga po 14 sierpnia 1980 r. była jeszcze długa i bolesna.Wielu ludzi straciło wolność, wielu także życie, aż w 1990 r. wraz z traktatem 2+4 i traktatem zjednoczeniowym powstały podstawy prawne dla nowego, liberalnego porządku w całych Niemczech i Europie.

6 listopada 1989 r.: ponad 500 000 mieszkańców Lipska domaga się demokracji.
6 listopada 1989 roku: ponad 500 000 ludzi domaga się w Lipsku demokracji. © picture alliance / Lehtikuva Oy

Niemcy, podzielone od 1949 roku, czyli cztery lata po zakończeniu drugiej wojny światowej, ponownie zjednoczyły się w pokoju za sprawą odważnego opowiadania się wielu obywateli Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) za pokojem i demokracją:        

Umowa 2+4 jako ramy prawne

Przed zjednoczeniem trzeba było stworzyć ramy prawne w celu rozwiania obaw i wątpliwości związanych z powstaniem silnych gospodarczo i licznie zaludnionych zjednoczonych Niemiec w samym sercu Europy. Instrumentem służącym temu był traktat 2+4, w którym Republika Federalna Niemiec, NRD i zwycięskie mocarstwa II wojny światowej, czyli USA, Związek Radziecki, Wielka Brytania i Francja wynegocjowały granice i status Niemiec:  Achieving Unity

Wyrównanie warunków życia na Wschodzie i na Zachodzie 

Po zjednoczeniu rozpoczęto realizację zadań: Konieczne było wyrównanie różnych warunków życia; to samo dotyczyło gospodarki i nauki, przedszkoli, systemu szkolnego oraz emerytur. Ponad trzy dekady po tym historycznym zdarzeniu wiele się zmieniło, ale nie wszystko. 

Urodziny w roku upadku Muru Berlińskiego

A jak postrzegają swój kraj młodzi Niemcy, którzy znają podzielone Niemcy tylko z opowieści swoich rodziców? Redakcja deutschland.de rozmawiała z ludźmi, którzy urodzili się w roku upadku muru:
 


Tu dowiesz się więcej na temat Jedności Niemiec:
 

 

© www.deutschland.de