Czy zoo mogą uratować zagrożone gatunki?
Ogrody zoologiczne od lat spotykają się z krytyką. Dyrektor zoo Theo Pagel wyjaśnia, jak zmieniły się ich zadania i jaki jest ich dzisiejszy wkład w utrzymanie zagrożonych gatunków zwierząt.
Luca Rehse-Knauf Profesorze Pagel, jaką rolę odgrywa współczesne zoo pod względem ochrony zagrożonych gatunków zwierząt?
Ogrody zoologiczne z naukowym zarządzaniem są dzisiaj ważnym elementem międzynarodowej ochrony gatunków. Chociaż ochrona gatunków w momencie zakładania zoo w Kolonii w 1860 roku nie była kluczowym aspektem, dzisiaj do naszych centralnych zadań należą ochrona gatunków, badania naukowe i edukacja.
Jakie konkretne sukcesy możliwe były do osiągnięcia dzięki hodowli zachowawczej i reintrodukcji?
Jest wiele przykładów. Konie Przewalskiego i marmozety lwie ponownie wprowadzono na wolność, także przy współudziale zoo w Kolonii. Szczególnym przypadkiem jest dla mnie kondor kalifornijski. Wszystkie żyjące tam zwierzęta pod koniec lat 80-tych zostały wyłapane i rozmnażano je w zoo w San Diego. Kiedy 25 lat później odwiedziłem Wielki Kanion, ponownie mogłem zobaczyć na własne oczy latające na wolności kondory. To jednoznacznie pokazuje, że takie programy wymagają wprawdzie nakładów, ale działają.
Jaka jest rola niemieckich zoo w międzynarodowej ochronie gatunków?
Zarządzane naukowo ogrody zoologiczne w Niemczech są ściśle włączone w międzynarodowe programy ochrony gatunków. Koordynują one programy hodowli zachowawczej, wprowadzają swoją wiedzę naukową i współpracują z innymi zoo, instytutami badawczymi i organizacjami ochrony przyrody na całym świecie. Przyczyniają się także do długotrwałego zachowania zagrożonych gatunków zwierząt i ich genetycznej różnorodności .
Ale zoo to nie tylko ochrona gatunków…
Nie, mamy przykładowo także kozy karłowate i różne gatunki kaczek, które w ogóle nie są zagrożone wyginięciem. Jesteśmy miejscem spotkań i kontaktów między ludźmi a zwierzętami. Jest to ważne zwłaszcza w aglomeracjach. Chcemy zachwycać ludzi naszymi zwierzętami, dla zachowania bioróżnorodności i przyrody. Dla wielu gatunków utrzymanie możliwe jest tylko dzięki współpracy organizacji ochrony przyrody, państwa, instytutów badawczych i ogrodów zoologicznych.
Ogrody zoologiczne od lat spotykają się z krytyką. Co odpowiedziałby Pan krytykom?
Uzasadnioną krytykę traktujemy bardzo poważnie, zoo stale się rozwijają. W starej słoniarni w zoo w Kolonii nie trzymamy już od dawna słoni, ponieważ nie spełnia ona dzisiejszych standardów. Zamiast tego zwierzęta te żyją w nowoczesnym obiekcie ze strukturą matriarchatu, jak w dziczy. Trudniej jest, kiedy krytyka jest ideologiczna i zasadniczo sprzeciwia się trzymaniu zwierząt.
Zoolog Theo Pagel jest dyrektorem zoo w Kolonii i był prezesem Światowego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów. Główny nacisk kładzie na międzynarodową ochronę gatunków i programy hodowli zachowawczej.
