Aşçının hiç mola vermediği yer

Güney Kore’deki Camp Walker ABD askeri destek noktasında yemek vakti. Jadın ve erkek askerler siyah bir konteynerin önünde öğünlerini bekliyor. Camın arkasındaki aşçı seri bir şekilde çalışıyor: Malzemelere alıyor, karıştırıyor, porsiyonlara bölüyor ve yemekleri art arda hazırlıyor. Bir molaya ihtiyacı yok. Çünkü burada yemekleri Hamburglu Foodtech şirketi Goodbytz tarafından geliştirilmiş bir robot yapıyor.

Ordu neden bir aşçı robot kullanıyor?

Silahlık kuvvetlerin iaşesi lojistik bir meydan okuma. Klasik sahra iaşe sistemlerinde ekipler öğünleri merkezi olarak hazırlıyor, bunları paketliyor ve ardından birliklere gönderiyorlar. Bu durumda yemekler askerlere ulaşana kadar sadece ılık olabiliyor. ABD’li National Research Council’in bir araştırmasına göre bunun nedeni: Hazırlama ve dağıtım arasında altı ilâ yedi saat zaman geçebiliyor.

Otonom mutfak sistemlerinin amacı işte tam da bu yolu kısaltmak: Öğünleri birliklere daha yakın bir noktada hazırlıyorlar ve ihtiyaç duyulduklarında dağıtıyorlar. Bu hem personele binen yükü azaltıyor ve sabit öğünleri daha az önemli kılıyor.

Mobil bir robot mutfak nasıl çalışıyor?

Goodbytz sabit robot mutfakların yanında portatif bir 20 inçlik konteynerin içinde mobil bir sistem geliştirdi. Standart bir konteynerin içinde bir mutfak nispeten kolay bir şekilde yerleştirilebiliyor ve sabit bir kantinin mevcut olmadığı yerde kullanılabiliyor. Goodbytz CEO’su ve eş kurucusu Hendrik Susemihl, “Böylece personelin yeterli olmadığı veya günün her saati yemek ihtiyacı olan yerlerde de güvenilir bir tedarik sağlayabiliyoruz” diyor. Konteyner mutfak ihtiyaç durumunda bir jeneratör üzerinden de çalışıyor. Entegre bir soğutma sistemi malzemeleri nakliye sırasında da soğutuyor. Şirkete göre robot dakikalar içinde 30 taze pişirilmiş yemek hazırlayabiliyor.

Aynı prensibe Hamburglu şirket Circus SE de sahip. Savunma ve sivil savunma için de aynı şekilde bir mobil robot mutfak geliştirmiş. İzole konteyner yapı tipiyle sıcaklığın ve depolama koşullarının sabit tutulması ve böylece ağır koşullar altında da operasyonların mümkün olması amaçlanıyor. Şirketin verdiği bilgilere göre sistem aynı anda 40 öğüne kadar servis edebiliyor. Genel müdür Nikolas Bullwinkel, “Savaş ve kriz durumlarında askeri personelin iaşesi en az teçhizatı kadar önemli” diyor.

Alman robot mutfakları halihazırda nerelerde kullanılıyor?

ABD Ordusu Goodbytz’ın sistemlerini halihazırda birçok lokasyonda kullanıyor: Ordu Güney Kore’deki Camp Walker’de sabit bir robot mutfak işletiyor ve mobil sistemi sahra mutfağı olarak da kullanıyor. Ayrıca Goodbytz’ın bir diğer otonom mutfak sistemi Teksas’taki Fort Hood ABD askeri destek noktasında bulunuyor. Susemihi, “Teknolojimizin şimdi ABD’nin en büyük askeri üslerinden birinde kullanılıyor olması robotiğin gıda tedarikini nasıl değiştireceğine dair güçlü bir sinyal” diyor. ABD Ordusu şimdiden Almanya’dan 20 aşçı robot saha sipariş etmiş durumda.

Circus Se de aynı şekilde ordu alanında ilk müşterilerini kazanabilir. Şirket 2026 başında Alman Ordusu tarafından ilk aşçı robot tedariki siparişini aldı ve NATO Doğu Cephesi’ndeki Litvanya Silahlı Kuvvetleri’nin otonom iaşe tedariki için umumi bir ihaleyi kazandı. Temmuz ayında Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ile işbirliği takip etti. O zamandan bu yana robot destekli teknoloji Kiev bölgesindeki Ukrayna kara birliklerinin 3. Saldırı Tugayı’nı destekliyor.

Ancak mobil mutfaklar sadece silahlı kuvvetler için düşünülmemiş. Altyapının devre dışı kaldığı veya kısa süre içinde çok sayıda insana iaşe gereken hallerde sivil savunma alanında da kullanılabiliyorlar, örneğin doğal afetlerden sonra veya acil durum barınaklarında. Yani camın arkasındaki aşçı gelecekte sadece askerlere yemek pişirmeyebilir.