Przejdź do głównej zawartości

Gdy kawałek materiału staje się symbolem ojczyzny

Kulturoznawczyni Simone Egger wyjaśnia, dlaczego strój ludowy jest w Niemczech więcej niż tylko stereotypem i w jaki sposób stał się on znów symbolem tożsamości dla młodych ludzi. 

Ina BrzoskaInterview: Ina Brzoska, 30.03.2026
Bawarska tradycja na szelkach: Lederhose i Dirndl pod biało-niebieskim niebem
Bawarska tradycja na szelkach: Lederhose i Dirndl pod biało-niebieskim niebem © Shutterstock

Pani Egger, wiele osób kojarzy niemieckie stroje ludowe z bawarskimi Dirndl i Lederhose. Czyżby nie dostrzegali różnorodności strojów ludowych?
Tak, kultura strojów ludowych jest dużo bardziej różnorodna. Bawarskie stroje ludowe dominują co prawda w powszechnej świadomości, także dlatego, że Oktoberfest jest tak bardzo medialny. Jednak wielka parada strojów ludowych i strzeleckich w Monachium każdego roku prezentuje ogromną różnorodność historycznych strojów z całej Europy. We wszystkich częściach dzisiejszej Republiki Federalnej Niemiec przy okazji ważnych chrześcijańskich świąt używano cennych tkanin takich jak aksamit i jedwab, zakładano warstwami spódnice, koronki i czepce. Tradycyjne stroje według wzorów z 18. lub 19. wieku są kultywowane najczęściej przez różne stowarzyszenia, bardziej nowoczesne wersje są obecne także podczas uroczystości. Przy okazji Święta Cukru również muzułmanie noszą w Niemczech stroje nawiązujące do tradycji historycznych. 

Od kilku lat młode osoby coraz częściej noszą przy świątecznych okazjach tradycyjne stroje. Jak do tego doszło?
Zmieniło się to na początku lat 2000. Młodzi ludzie odkryli nagle zabawę tradycjami, a polityczne skojarzenia straciły na znaczeniu. Jednocześnie obserwujemy coraz większą fascynację modą vintage i tożsamością regionalną. Dirndl i Lederhose są noszone przy określonych okazjach także poza Bawarią, symbolizując tożsamość i poczucie przynależności. 

Czy media społecznościowe popularyzują modę na tradycyjne stroje?
Żyjemy w czasach obrazów, dlatego folklor idealnie wpisuje się w tą specyfikę jako motyw. Szczególnie w mediach społecznościowych chodzi o to, by podkreślać to co własne, wyjątkowe, pozostając jednocześnie w zgodzie z globalnymi trendami. Ważne jest poczucie przynależności i przywiązanie do miejsca pochodzenia. Tradycyjny strój można szybko włożyć lub zdjąć, ma on uniwersalne zastosowanie i funkcjonuje jako symbol. 

Co symbolizuje strój ludowy w Niemczech w 21. wieku?
Strój ludowy jest środkiem komunikacji. We współczesnym, szybko zmieniającym się świecie wyzwanie polega na tym, że różne środowiska coraz rzadziej mają ze sobą styczność, także z powodu większej cyfryzacji życia. Tradycyjne stroje ludowe mogą być okazją do spotkań oraz zapoznania z własną historią. Symbolizują również wspólnotę, dobry nastrój i zawierają w sobie element zabawy. 

Notka osobowa: Simone Egger

Simone Egger
© Christian Weiss

Kulturoznawczyni Simone Egger, rocznik 1979, jest pracownikiem naukowym w zakresie antropologii kulturowej i wykłada na Uniwersytecie Kraju Saary. Jej praca magisterska z 2008 roku została wydana pod tytułem „Fenomen tradycyjnego stroju na Oktoberfest“.