Bir devlet denize gömüldüğünde – geriye bir ülke kalır mı?
Tuvalu gibi ada ülkeleri yakında ortadan kaybolabilir. Devletler hukuku açısından ne anlama geldiği konusuyla C-SET BM-Koalisyonu ilgileniyor.
Helen Sibum,
05.03.2026 
C-SET nedir?
Artan deniz seviyesi komple ada devletlerini tehdit ediyor. Almanya ve Tuvalu konuya dikkat çekmek için birlikte bir inisiyatif oluşturdu. 2003 yılında New York’ta Birleşmiş Milletler çatısı altında “Deniz seviyesinin yükselmesinin ve hayati tehditlerin üstesinden gelme koalisyonu“nun kısaltması olan C-SET’i kurdular. BM Almanya Daimi Temsilciliği İklim ve Çevre Birinci Sekreteri Timo Stühm “Bu, hedefli olarak deniz seviyesinin yükselmesi ile ilgilenen BM bağlamındaki ilk koalisyon” dedi. On ülke daha – etkilenen ülkeler ve onların destekçileri – söz konusu koalisyona iştirak ediyor:
- Antigua ve Barbuda
- Bangladeş
- Kosta Rika
- Danimarka
- Malta
- Fas
- Yeni Zelanda
- Palau
- Romanya
- Güney Kore
Almanya neden bu konuda destek oluyor?
Timo Stühm “Bu bir iklim adaleti, doğruluk ve dayanışma meselesi, yani bizzat iklim dönüşümüne en ufak bir katkısı bile olmamış ama bunun etkilerini derinden hisseden ülkelere yardım etmeye çalışıyoruz“ diyor. “Netice itibariyle artan deniz seviyesi aynı ölçekte olmasa da biz Almanya’daki insanları da etkiliyor.”
C-SET nasıl çalışıyor?
Koalisyon zirve buluşmaları organize ediyor, görüşler bildirerek ve yan etkinlikler düzenleyerek, örneğin BM Okyanus Konferansı’nda, tehdide dikkat çekiyor. C-Set dört konu alanında çalışıyor:
- İklimin korunması, iklim değişikliği adaptasyonu ve emisyonların düşürülmesi
- Verilerin mevcudiyeti ve bunlara erişimi, bilgi transferi
- Devletler hukuku konuları
- Kültürü korumak
BM Genel Kurulu’nun Eylül 2026’de New York’ta düzenleyeceği deniz seviyesinin yükselmesi ile ilgili üst düzey buluşmada da bu konular ele alınacak. Ayrıca önümüzdeki haftalarda BM Genel Sekreteri’nin konuyla alakalı bir raporu bekleniyor.
Deniz seviyesinin yükselmesi neticesinde hangi hukuki sorular ortaya çıkıyor?
Timo Stühm “Devletler Hukuku’nun batma tehdidi altındaki devletleri nasıl koruyacağına dair yoğun tartışmalar sürüyor.” diyor. Bu sırada devletlerin sürdürülebilirliği meselesi de gündemde: Toprakları artık fiziksel olarak var olmayan veya artık yaşamaya uygun olmayan bir ülke devletler hukuku açısından varlığını sürdürebilir mi? Stühm, Almanya’nın bu noktada progresif bir tutum sergilediğini söylüyor. “Biz bu devamlılığın söz konusu olduğu kanaatindeyiz.”
Hukuki ve politik konuların yanında kültürel meseleler de bir rol oynuyor. Hangi anlamda?
Artan deniz seviyesi, etkilenen ülkelerin kültürel mirasını da tehdit ediyor, örneğin Tuvalu’da. O nedenle Alman Arkeoloji Enstitüsü Tuvalu’yu somut ve somut olmayan kültür mirasının dijitalleştirilmesi konusunda destekliyor. Dışişleri Bakanlığı bu projeyi finanse ediyor.
