“Yerel dilini kullan!”

Almanca çok yönlü bir dil – 16’yı aşkın yerel ağız grubu da bunun bir kanıtı. Uluslararası Anadili Günü vesilesiyle şaşırtıcı olgular.

Aynı kurabiye, farklı farklı isimler: Kreppl, Berliner, Krapfen.
Aynı kurabiye, farklı farklı isimler: Kreppl, Berliner, Krapfen. picture alliance / dpa - Roland Weihrauch

21 Şubat yalnızca Uluslararası Anadili Günü değil, aynı zamanda 2020’de karnaval kutlaması da bugüne denk geliyor. Bu gün Almanya’nın her yerinde kostümler, eğlence ve tatlı hamur işleri demek – Köln’de Berliner, Bavyera’da Krapfen, Mainz’da Kreppl, Berlin’de Pfannkuchen. Her ne kadar bunlar çeşit çeşit yerel kurabiyeler gibi gelse de kulağa, aslında tüm bu kelimeler aynı tatlı kurabiyeyi tarif ediyor. Farklı olan ifade edildikleri ağız.

Kreppelkarte

Uzmanlar Almanya’daki ağızları 16 ana grupta topluyorlar. Örneğin ülkenin güney batısında “Allemanik” konuşulurken, daha kuzeyde Hessen ağzı konuşuluyor. Hatta konuşma fiili bile “sprechen” yerine “schwätzen”, “babbeln” ya da Hamburg civarında olduğu gibi “schnacken” haline geliyor. Öte yandan bir ağız yalnızca sözcük farklılıklarında ibaret değil. Burada kendi kuralları ve kendine özgü melodisi olan bir dil sistemi söz konusu. Yerel ağızın Yunancaya uzanan diğer adı olan diyalekt “farklı grupların konuşma biçimi” anlamına geliyor.

Orta Çağın sonuna kadar alimler ve kilise mensupları günümüz Almanyası topraklarında yazılı dil olarak Latinceyi kullanıyordu. Halksa kendi yerel dilini konuşuyordu. Küçük devletlere bölünmüş olması ve ulaşımın kısıtlılığı uzun bu bölgede farklı ağızların uzun yıllar içerisinde iyice gelişip farklılaşmasını beraberinde getirdi.

Erken Yeni Çağ’da standart Almanca (Hochdeutsch) yalnızca yazılı dil olarak geliştiyse de günümüzde Alman dilinin ortak standardı kabul ediliyor.

Yani Almanya’da bir dil kursuna katılmak isteyenlerin hangi eyalete gittiklerinin bir önemi yok: Her yerde standart Almanca öğretiliyor. Tabii Bavyera, Suebya veya Saksonya ağzının kuvvetli olduğu bölgelere giden yabancılar için gündelik hayatta yerel halkı anlamak biraz güç olabilse de karşılaştıkları şey eşsiz bir kültür oluyor. Almanya’da yerel ağızları konuşan insan sayısı giderek azaldığından Unesco on yıl önce Bavyeracayı tehlike altındaki yerel diller listesine aldı.

Yarışma

Uluslararası Anadil Günü vesilesiyle deutschland.de bir yarışma düzenliyor. 17-28 Şubat 2020 arasında buraya kayıt yaptırabilir ve kullanışlı bir çeviri cihazı ve cazip Almanca öğrenme paketleri kazanabilirsin!

© www.deutschland.de

You would like to receive regular information about Germany? Subscribe here: