„Empatia służy demokracji“

Simone Windhüs otrzymała w 2025 roku Niemiecką Nagrodę Nauczycielską w kategorii „Znakomity Nauczyciel“. Uczniowie chwalili ją za przygotowanie merytoryczne, zaangażowanie i umiejętność motywowania do nauki. Nauczycielka matematyki i biologii w Landfermann-Gymnasium w Duisburgu w Zagłębiu Ruhry mówi o otrzymanym wyróżnieniu i aktualnych wyzwaniach w szkolnictwie.

Pani Windhüs, czy po otrzymaniu nagrody, w Pani życiu zawodowym coś się zmieniło?

Od tego czasu chodzę do pracy jeszcze mocniej zmotywowana. Taka nagroda to informacja zwrotna, jakiej nie otrzymuje się codziennie. Szczególnie miłe było to, że później odezwało się do mnie wielu dawnych uczniów. Wśród nich uczennica, którą uczyłam 20 lat temu. Teraz sama jest nauczycielką i szkoli nowych nauczycieli. Podziękowała mi za to, jak miło wspomina tamte lata nauki. 

Co dziś oznacza bycie nauczycielem? 

Wyraźnie wzrosły wymagania odnośnie indywidualnego wsparcia. Jest takie oczekiwanie ze strony społeczeństwa, rodziców oraz dzieci. Pod tym względem jest wyraźnie inaczej, niż 20, 30 lat temu. Trzeba być bardziej elastycznym w organizacji zajęć i oferować więcej możliwości. Wymagania w stosunku do nauczycieli coraz bardziej zmierzają także w kierunku wychowywania dzieci.

Jaką rolę odgrywa AI?

Sztuczna inteligencja stanowi prawdziwe wyzwanie. Zadania domowe stały się zasadniczo niepotrzebne. Jako szkoła musimy na nowo zastanowić się, jak zorganizować proces nauczania. AI może w tym również pomóc. Mam nadzieję, że ułatwi ona uwzględnianie indywidualnych potrzeb dzieci i przejmie dodatkowe zadania, które dotąd spoczywały na nas, nauczycielach. Sztuczna inteligencja może pomóc na przykład w opracowaniu treści na potrzeby indywidualnego wsparcia uczniów. Każdemu dziecku można zapewnić w ten sposób zadania edukacyjne dostosowane do jego możliwości. Dzięki temu każdy uczeń jest wspierany w odpowiednim zakresie i otrzymuje wyzwania odpowiednie do swojego aktualnego poziomu wiedzy.

Jaką rolę pełni szkoła we wspieraniu demokracji?

Ponieważ dzieci znaczną część życia spędzają w szkole, uważam, że nauczanie w niej wartości demokratycznych jest kwestią kluczową. I sądzę, że tak się dzieje. W szkole zdarza się niezliczona ilość małych, codziennych sytuacji. Zaczyna się to już wtedy, gdy inne dzieci słuchają na przykład referatu innego ucznia. A kiedy dziecko skończy wypowiedź, klasa w rzeczowy i pełen szacunku sposób dyskutuje na przedstawiony temat. Jest to bardzo ważny element wspierania demokracji. Okazywanie empatii drugiej osobie, odpowiednia kultura dialogu, właściwa kultura sporu, tego wszystkiego uczymy – a to działa na korzyść demokracji.